Khoa Nội tiêu hóa
----
Cập nhật kỹ thuật - Chia sẻ kinh nghiệm - Thựchành lâm sàng
Ngày 21/8/2026, Khoa Nội Tiêu hóa – Bệnh viện Nhân dân 115 tổ chức Workshop chuyên đề “Ứng dụng nội soi siêu âm trong chẩn đoán, can thiệp bệnh lý tiêu hóa và kinh nghiệm thực tiễn”, với sự đồng hành của Công ty Olympus. Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo bác sĩ thuộc các chuyên khoa Nội Tiêu hóa, Nội soi, Gây mê Hồi sức, Ngoại Tổng quát và các chuyên ngành liên quan.
Đặc biệt, chương trình có sự tham gia của báo cáo viên khách mời TS.BS. Hồ Đăng Quý Dũng – Trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Chợ Rẫy, chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực nội soi siêu âm (endoscopic ultrasonography – EUS).
EUS – Kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý tiêu hóa
Nội soi siêu âm (EUS) là kỹ thuật kết hợp nội soi với siêu âm tần số cao, cho phép khảo sát chi tiết các lớp của thành ống tiêu hóa và nhiều cấu trúc lân cận, đặc biệt là tụy, đường mật và các hạch vùng.
Bên cạnh vai trò chẩn đoán, EUS còn cho phép thực hiện lấy mẫu mô dưới hướng dẫn siêu âm ở những tổn thương nằm sâu hoặc khó tiếp cận bằng nội soi thông thường. Trong những trường hợp được chỉ định phù hợp, EUS còn có thể hỗ trợ hoặc trực tiếp thực hiện một số kỹ thuật can thiệp điều trị ít xâm lấn.
Đây là một trong những kỹ thuật chuyên sâu mà Khoa Nội Tiêu hóa – Bệnh viện Nhân dân 115 đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai trong thời gian tới.
Định hướng phát triển và chia sẻ kinh nghiệm từ chuyên gia
Phát biểu khai mạc Workshop, BS.CKII. Ngô Thị Cẩm Hoa – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115đánh giá cao nỗ lực của Khoa Nội Tiêu hóa trong việc tiếp cận và từng bước triển khai các kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh.

Mở đầu phiên báo cáo khoa học, BS.CKII. Trần Kinh Thành – Phó Trưởng khoa Nội Tiêu hóa trình bày chuyên đề “Tiềm năng và chiến lược phát triển nội soi siêu âm tại Bệnh viện Nhân dân 115”.
Là bệnh viện đa khoa tuyến cuối, Bệnh viện Nhân dân 115 thường xuyên tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh lý phức tạp có thể cần đến EUS trong quá trình chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị, như tổn thương dưới biểu mô đường tiêu hóa, khối u tụy, bệnh lý đường mật, sỏi đường mật, viêm tụy mạn và nhiều bệnh lý tiêu hóa – gan mật tụy khác.
Nhận thức được vai trò của kỹ thuật này, Khoa Nội Tiêu hóa đang từng bước chuẩn bị về nhân lực, quy trình chuyên môn, hệ thống nội soi và trang thiết bị nhằm hướng đến triển khai EUS một cách an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của bệnh viện.
Tiếp đó, TS.BS. Hồ Đăng Quý Dũng cập nhật các tiến bộ của EUS trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý ống tiêu hóa, gan – mật – tụy; đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn từ Bệnh viện Chợ Rẫy trong đào tạo nhân sự và phát triển kỹ thuật.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là vai trò của mô hình phối hợp đa chuyên khoa, bao gồm Nội soi, Nội Tiêu hóa, Ngoại Tiêu hóa – Gan Mật Tụy, Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh và Giải phẫu bệnh. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa là yếu tố quan trọng để lựa chọn đúng chỉ định và tối ưu hóa hiệu quả của EUS trong thực hành lâm sàng.
Thực hành EUS trên các tình huống lâm sàng thực tế
Bên cạnh các báo cáo khoa học, Workshop còn có phiên thực hành với ba trường hợp lâm sàng được thực hiện bởi các bác sĩ Khoa Nội Tiêu hóa và Khoa Nội soi, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của TS.BS. Hồ Đăng Quý Dũng.
Các tình huống thực tế cho thấy giá trị của EUS không chỉ trong việc bổ sung thông tin chẩn đoán mà còn hỗ trợ đánh giá bản chất, nguồn gốc và mức độ xâm lấn của tổn thương, từ đó góp phần lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp cho từng người bệnh.
Ca lâm sàng thứ nhất: Tổn thương dạ dày nghi u mô đệm đường tiêu hóa
Người bệnh được chuyển từ cơ sở y tế tuyến dưới đến Bệnh viện Nhân dân 115 với chẩn đoán ban đầu là polyp dạ dày và dự kiến cắt polyp qua nội soi.
Tuy nhiên, khi nội soi đánh giá lại tại Bệnh viện Nhân dân 115, các bác sĩ nhận thấy tổn thương có đặc điểm không điển hình của một polyp thông thường và quyết định khảo sát thêm bằng EUS.
Hình ảnh EUS cho thấy đặc điểm của một tổn thương dưới biểu mô, nghĩ nhiều đến u mô đệm đường tiêu hóa (gastrointestinal stromal tumor – GIST). Việc lấy mẫu mô dưới hướng dẫn EUS cung cấp bệnh phẩm để đánh giá mô bệnh học, giúp xác định bản chất tổn thương. Kết quả mô bệnh học sau đó phù hợp với chẩn đoán GIST.
Việc xác định đúng bản chất của tổn thương đã giúp thay đổi hướng tiếp cận và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp hơn so với chẩn đoán ban đầu.
Ca lâm sàng thứ hai: Tổn thương trực tràng nghi u thần kinh nội tiết
Trường hợp thứ hai là một tổn thương dạng polyp ở trực tràng nhưng có hình thái không điển hình và vị trí không thuận lợi để lấy mẫu mô bằng phương pháp thông thường.
EUS được thực hiện nhằm đánh giá cấu trúc, lớp xuất phát và mức độ xâm lấn của tổn thương. Hình ảnh ghi nhận gợi ý nhiều đến u thần kinh nội tiết (neuroendocrine tumor – NET).
Những thông tin thu được từ EUS góp phần định hướng chẩn đoán và hỗ trợ ê-kíp lựa chọn phương pháp tiếp cận phù hợp cho người bệnh.
Ca lâm sàng thứ ba: Đánh giá mức độ xâm lấn của ung thư trực tràng trước điều trị
Trường hợp thứ ba là người bệnh đã được xác định có tổn thương ung thư trực tràng kích thước nhỏ và ban đầu được cân nhắc điều trị bằng kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (endoscopic submucosal dissection – ESD).

Trước khi quyết định phương pháp điều trị, việc đánh giá chính xác mức độ và độ sâu xâm lấn của tổn thương có ý nghĩa quan trọng.
Kết quả EUS ghi nhận các dấu hiệu cho thấy tổn thương xâm lấn sâu hơn so với dự kiến ban đầu. Trên cơ sở đánh giá tổng thể về đặc điểm và mức độ xâm lấn của khối u, ê-kíp quyết định không thực hiện ESD và chuyển hướng sang phẫu thuật nhằm bảo đảm lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và an toàn hơn cho người bệnh.
Từng bước đưa kỹ thuật EUS vào thực hành tại Bệnh viện Nhân dân 115
Ba tình huống lâm sàng với những đặc điểm khác nhau đã minh họa vai trò của nội soi siêu âm trong việc đánh giá cấu trúc, nguồn gốc và mức độ xâm lấn của tổn thương. Khi được chỉ định phù hợp và kết hợp với nội soi, mô bệnh học cùng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác, EUS có thể cung cấp những thông tin quan trọng, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.
Workshop không chỉ mang đến những kiến thức cập nhật và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ bác sĩ mà còn là một bước chuẩn bị quan trọng trong quá trình xây dựng nguồn nhân lực, quy trình chuyên môn và năng lực kỹ thuật để triển khai nội soi siêu âm tại Bệnh viện Nhân dân 115 trong thời gian tới.
Việc từng bước phát triển EUS được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tiêu hóa – gan mật tụy phức tạp, tối ưu hóa lựa chọn điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh.