Vì sao người bệnh tim mạch cần tiêm vắc-xin?

Nhiều người cho rằng tiêm vắc-xin chỉ dành cho trẻ em hoặc để phòng bệnh đường hô hấp. Tuy nhiên, đối với người đang sống chung với các bệnh tim mạch mạn tính như: tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh van tim hoặc rung nhĩ, vắc-xin chính là "lá chắn" bảo vệ mạng sống.

Khi cơ thể bị nhiễm trùng do cúm, viêm phổi hoặc COVID-19, hệ thống tim mạch sẽ phải chịu áp lực rất lớn. Điều này có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm:

• Làm tăng gánh nặng, khiến tim phải làm việc quá sức.
• Khiến tình trạng suy tim đang ổn định đột ngột trở nặng.
• Làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
• Gia tăng tỷ lệ nhập viện cấp cứu và tử vong.

Vì vậy, bên cạnh việc uống thuốc đều đặn và duy trì lối sống lành mạnh, tiêm chủng là biện pháp hàng đầu được các chuyên gia tim mạch khuyến cáo để bảo vệ trái tim của bạn.

5 loại vắc-xin quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch

1. Vắc-xin cúm mùa

• Ai nên tiêm: Tất cả người bệnh tim mạch.
• Vì sao nên tiêm: Cúm không đơn thuần chỉ gây sốt, ho, mệt mỏi. Ở người có bệnh nền tim mạch, virus cúm có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, làm tăng mạnh nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim cấp. Đây là vắc-xin được các tổ chức tim mạch quốc tế khuyến cáo mạnh mẽ nhất.
• Lịch tiêm: Tiêm mỗi năm 1 lần. Nên tiêm trước mùa cao điểm của dịch cúm, tuy nhiên bạn có thể tiêm vào bất kỳ thời điểm nào trong năm.
• Tiêm nhắc: Cần tiêm nhắc lại hằng năm do virus cúm thay đổi chủng liên tục.

2. Vắc-xin phế cầu (Phòng viêm phổi và nhiễm khuẩn huyết)

• Ai nên tiêm: Người từ 65 tuổi trở lên; người mắc bệnh tim mạch mạn tính ở mọi lứa tuổi; người có kèm các bệnh nền khác như đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính hoặc bệnh thận mạn tính.
• Vì sao nên tiêm: Vi khuẩn phế cầu là tác nhân hàng đầu gây viêm phổi nặng và nhiễm trùng máu. Khi phổi bị tổn thương, lượng oxy trong máu giảm buộc tim phải đập nhanh hơn, dễ dẫn đến suy tim cấp và nhồi máu cơ tim.
• Các lựa chọn hiện nay:
  • Loại PCV20: Bảo vệ cơ thể khỏi 20 chủng phế cầu khuẩn. Đây là lựa chọn đơn giản và thuận tiện nhất hiện nay vì chỉ cần tiêm 1 mũi duy nhất, không cần tiêm nhắc lại định kỳ.
  • Loại PCV15: Bảo vệ khỏi 15 chủng phế cầu. Sau khi tiêm loại này, người bệnh cần tiêm thêm 1 mũi bổ sung loại PPSV23 theo hướng dẫn của bác sĩ.

Có nhiều tác nhân vi khuẩn gây viêm phổi, trong đó phế cầu (Streptococcus pneumoniae) có thể phòng ngừa được.

3. Vắc-xin phòng virus hợp bào hô hấp (RSV)

• Ai nên tiêm: Người lớn tuổi từ 60 tuổi trở lên; người có bệnh lý tim mạch, bệnh phổi mạn tính hoặc đái tháo đường.
• Vì sao nên tiêm: Virus RSV rất dễ lây lan và gây nhiễm trùng đường hô hấp nghiêm trọng ở người tổn thương hệ miễn dịch hoặc có bệnh nền. Nhiễm RSV làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng, suy tim cấp và các tai biến tim mạch nguy hiểm khác.
• Lịch tiêm: Hiện nay đa số các dòng vắc-xin RSV chỉ cần tiêm 1 liều duy nhất và chưa có khuyến cáo phải tiêm nhắc lại thường quy.

4. Vắc-xin COVID-19

• Ai nên tiêm: Tất cả người bệnh tim mạch.
• Vì sao nên tiêm: Virus SARS-CoV-2 có thể tấn công trực tiếp vào cơ tim gây viêm cơ tim, hình thành cục máu đông trong lòng mạch, dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Tiêm vắc-xin giúp giảm tối đa nguy cơ bệnh chuyển nặng, giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong.
• Lịch tiêm: Tiêm theo đúng lịch trình và các mũi nhắc lại dành cho người có bệnh lý nền theo hướng dẫn cập nhật mới nhất của Bộ Y tế.

5. Vắc-xin Zona thần kinh (Giời leo)

• Ai nên tiêm: Người từ 50 tuổi trở lên.
• Vì sao nên tiêm: Zona thần kinh không chỉ gây ra những cơn đau nhức dữ dội kéo dài nhiều tháng, nhiều năm làm suy giảm chất lượng cuộc sống, mà các nghiên cứu y khoa còn cho thấy nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng cao trong thời gian ngắn ngay sau khi người bệnh khởi phát bệnh Zona.
• Loại vắc-xin khuyến cáo: Vắc-xin thế hệ mới (Shingrix) có hiệu quả bảo vệ rất cao.
• Lịch tiêm: Gồm 2 mũi. Mũi thứ hai cách mũi đầu tiên từ 2 đến 6 tháng. Hiện tại không cần tiêm nhắc lại sau khi đã hoàn thành đủ 2 mũi.

Tóm tắt lịch tiêm chủng cho người bệnh tim mạch

• Vắc-xin Cúm mùa: Tất cả người bệnh tim mạch → Tiêm 1 lần mỗi năm.
• Vắc-xin Phế cầu (PCV20): Người ≥ 65 tuổi hoặc có bệnh tim mạch mạn tính → Tiêm 1 mũi duy nhất.
• Vắc-xin RSV: Người ≥ 60 tuổi hoặc có bệnh tim mạch → Tiêm 1 mũi.
• Vắc-xin COVID-19: Tất cả người bệnh tim mạch → Theo hướng dẫn hiện hành của Bộ Y tế.
• Vắc-xin Zona (Shingrix): Người ≥ 50 tuổi → Tiêm 2 mũi (cách nhau 2–6 tháng).

💡 Lời khuyên phối hợp tiêm chủng:

Để tiết kiệm thời gian, bạn có thể tiêm cùng lúc vắc-xin Cúm + Phế cầu, hoặc COVID-19 + Cúm, hoặc RSV + Phế cầu trong cùng một ngày tại các cơ sở tiêm chủng (tùy theo sự khám sàng lọc và chỉ định của bác sĩ). Đối với vắc-xin Zona thần kinh, nếu có nhiều mũi tiêm cùng lúc, bác sĩ thường sẽ ưu tiên hẹn tách buổi để cơ thể đáp ứng miễn dịch tốt nhất.

Thông điệp từ bác sĩ