ThS.BS.CKI Nguyễn Hữu Tín
----
Đầu năm 2026, Bệnh viện Nhân dân (BVND) 115 tiếp nhận một tình huống đặc biệt: phản vệ nặng sau khi bị ong đốt. Người bệnh là chị L.T.K.N (40 tuổi), được một phòng khám ở Cần Giờ chuyển tới trong tình trạng suy sụp huyết động nặng do phản vệ sau khi bị ong đốt. May mắn là chị được xử trí phù hợp ở tuyến đầu và chuyển viện kịp thời nên tình trạng phản vệ nguy kịch đã được đảo ngược. Sau khoảng 4 ngày, người bệnh được xuất viện khi tình trạng tổn thương đa cơ quan đã hồi phục.
Sự việc bắt đầu từ một phút bất cẩn
Nhớ lại sự việc hôm ấy, chị kể lại: “thấy em trai trèo lên cây bắt ong mật, mình và mấy chị em cũng đứng xem thử vì tò mò và không nghĩ là ong mật nguy hiểm, ngờ đâu đàn ong đuổi ráo riết, mình nhảy xuống sông gần đấy nhưng vẫn bị đốt rất nhiều…Lúc vừa trèo lên bờ thì bủn rủn chân tay chẳng nhớ gì nữa rồi.”
Tại thời điểm trên theo người thân chị kể lại thì chị nhanh chóng bị mất ý thức nên khẩn cấp đưa chị vào phòng khám gần đó. Khi tới nơi thì ghi nhận huyết áp tụt sâu và được xử trí theo hướng phản vệ độ III đồng thời chuyển khẩn lên BVND 115. Bác sĩ tiếp nhận lúc đầu khẽ cảm thán: “Chậm vài phút nữa chắc là không kịp rồi, chị còn may mắn đó”.
Người bệnh sau đó được chuyển vào khoa Hồi sức tích cực & chống độc của BVND 115, xác chẩn tình trạng nặng là sốc do phản vệ độ III nghĩ do ong mật đốt, tổng 40 mũi, có kèm tổn thương cơ tim và cơ vân. Sau điều trị tích cực theo chuyên khoa thì người bệnh ổn định dần và xuất viện. Tuy vậy sau sự việc này, chúng ta cần đề cao cảnh giác để tránh tình huống nguy hiểm tương tự xảy ra.
Ong mật đốt có nguy hiểm hay không?
Có hai họ ong chính: ong vò vẽ và ong mật. Độc tính của ong thường phụ thuộc loại ong và số nốt đốt. Ong vò vẽ thường có độc tính nặng hơn và đặc biệt là nếu đốt trên 30 nốt. Tuy vậy ngoài tổn thương do độc tính trực tiếp, nọc ong với thành phần khoảng 40 loại enzyme có thể tiềm ẩn thêm nguy cơ dị ứng nặng, do đó dù bị ong mật đốt thì cũng tiềm ẩn rủi ro cao. Trong tình huống của người bệnh nêu trên là phản vệ độ III (rất nặng) đe dọa tính mạng sau khi bị ong mật đốt. Ngoài ra số lượng mũi đốt lên tới 40 nên người bệnh cũng có tổn thương cơ vân và cơ tim đi kèm, tuy nhiên may mắn là tổn thương không quá nặng nề.
Hình minh họa ong vò vẽ và ong mật (nguồn hình: BV Bạch Mai cung cấp)
Lời khuyên từ phía các bác sĩ BVND 115 nhân trường hợp trên
Hằng năm trên toàn quốc vẫn thường ghi nhận các tình huống ong đốt nguy kịch, thậm chí có nhiều trường hợp đã tử vong, do đó quý cộng đồng cần đề phòng rủi ro này.
Trước hết là cần tránh tối đa nguy cơ tiếp xúc với ong, không chủ động chọc phá tổ ong, hoặc tránh xa khu vực có tổ ong. Không tò mò đứng xem bắt ong, dù đó có là ong mật.
Ngay sau khi bị ong đốt, quý cộng đồng cần tới cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá và xử trí phù hợp, đặc biệt là khi có các dấu hiệu gợi ý phản vệ như:
- Nổi mẩn ngứa toàn thân, đỏ da lan nhanh
- Phù môi, phù mặt, sưng mí mắt
- Khó thở, thở rít, cảm giác nghẹn họng
- Đau bụng, buồn nôn, nôn
- Chóng mặt, choáng váng, ngất
- Mạch nhanh hoặc chậm, tụt huyết áp, tay chân lạnh
- - -
Ong mật hay vò vẽ
Đều nguy hiểm như nhau
Nếu bị đốt, lỡ xui
Mau mau vào viện nhé
- - -