BS. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh – Khoa Nội tiết
----
Một tình huống “giảm đau nhanh” nhưng sức khỏe suy kiệt dần
Tại Khoa Nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115, một cụ ông 87 tuổi được người nhà đưa đến khám vì mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, suy kiệt. Thăm khám ghi nhận người bệnh có khuôn mặt tròn, đỏ, mỡ dồn vùng cổ, da mỏng và dễ bầm. Khi hỏi về thuốc đang dùng, người nhà cho biết cụ đã tự mua thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc và dùng kéo dài vì “uống thấy dễ chịu”.
Qua đánh giá, bác sĩ ghi nhận người bệnh có dấu hiệu gợi ý hội chứng Cushing (Cushing syndrome) kèm suy tuyến thượng thận mạn, liên quan đến việc sử dụng corticoid (corticosteroids) kéo dài. Sau điều trị theo phác đồ, sức khỏe người bệnh cải thiện và được tư vấn theo dõi lâu dài.
Từ tình huống này, BVND 115 khuyến cáo người dân không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc không rõ thành phần, vì có thể tiềm ẩn corticoid.
Corticoid là gì và vì sao cần thận trọng?
Corticoid (corticosteroids/glucocorticoids) là nhóm thuốc có tác dụng kháng viêm và ức chế miễn dịch mạnh, được bác sĩ chỉ định trong nhiều bệnh lý như hen, dị ứng, một số bệnh khớp và bệnh tự miễn.
Corticoid là thuốc quan trọng trong điều trị. Tuy nhiên, nếu tự ý dùng, dùng kéo dài hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc có chứa corticoid, cơ thể có thể bị rối loạn hoạt động tuyến thượng thận và dẫn đến suy tuyến thượng thận mạn.
Dấu hiệu gợi ý lạm dụng corticoid kéo dài
Người dùng corticoid kéo dài có thể xuất hiện:
- Thay đổi ngoại hình: mặt tròn đỏ, tích mỡ vùng cổ, tăng mỡ vùng bụng, teo cơ tay chân
- Da: da mỏng, dễ bầm, rạn da đỏ tím
- Chuyển hóa: tăng huyết áp, tăng đường huyết, loãng xương
- Toàn thân: mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, buồn nôn
Hình minh họa khuôn mặt Cushing
Lưu ý: Các dấu hiệu trên không đặc hiệu. Khi có biểu hiện bất thường, người dân nên đi khám để được đánh giá đúng nguyên nhân.
Ghi nhớ để dùng thuốc an toàn
- Chỉ dùng corticoid khi có chỉ định và tái khám theo hẹn.
- Không tự ý ngưng thuốc đột ngột nếu đã dùng kéo dài.
- Tránh thuốc không nhãn mác, không rõ thành phần, kể cả sản phẩm quảng cáo “giảm đau nhanh”.
- Nếu nghi ngờ đã dùng corticoid kéo dài, hãy khám chuyên khoa Nội tiết để được hướng dẫn giảm thuốc an toàn.
Khi nào nên đi khám sớm?
- Mệt mỏi kéo dài, suy giảm thể trạng không rõ nguyên nhân
- Thay đổi ngoại hình bất thường kèm tăng huyết áp hoặc tăng đường huyết
- Dùng thuốc giảm đau/thuốc “gia truyền” dài ngày nhưng không rõ thành phần
- Đang dùng corticoid theo toa và cần theo dõi định kỳ
Nếu bạn đang dùng thuốc kéo dài và băn khoăn về corticoid, hãy đến khám Chuyên khoa Nội tiết – Bệnh viện Nhân dân 115 để được tư vấn phù hợp. Bạn cũng có thể để lại câu hỏi dưới bài viết để được hỗ trợ.
Zalo
Facebook
Youtube