TS.BS. Nguyễn Văn Tuấn - Trưởng khoa Ngoại thần kinh
----
Đến nhập viện trong tình trạng giao tiếp chậm, không nhận ra được người thân, ông N.V.C ngụ tại TP. Hồ Chí Minh mang theo cả những cơn tiểu tiện không tự chủ, suốt ngày nằm trên giường do đôi chân đã không còn vững vàng. Những tháng gần đây, người đàn ông nay đã 74 tuổi thường xuyên lẫn lộn thời gian và nhầm lẫn trong những thói quen sinh hoạt hằng ngày. Người thân trong gia đình và ngay cả bản thân ông nghĩ mình chỉ đang mắc chứng đãng trí.
Tại khoa Cấp cứu, ông C. được thăm khám và chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) sọ não. Hình ảnh CT Scan tại đây cho thấy não thất giãn lớn, có hình ảnh ứ dịch não tủy trong các não thất. Sau khi hội chẩn, bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh đã nhận định ngay đây là có thể là tình trạng não úng thủy, một tình trạng bệnh lý hay gặp trên những người bệnh cao tuổi.
Ảnh 1. Hình ảnh cắt lớp vi tính của bệnh não úng thủy với dấu hiệu giãn não thất trung bình (mũi tên trắng), ứ dịch não tủy (mũi tên vàng)
Bệnh lý não úng thủy thuộc nhóm bệnh sa sút trí tuệ ở những người trên 60 tuổi, dân gian gọi là bệnh đầu nước. Người bệnh thường thể hiện bằng biểu hiệu lú lẫn, đãng trí, khó khăn đi lại hay thậm chí mất kiểm soát việc tiểu tiện. Việc chẩn đoán thường được kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và hình ảnh gợi ý trên cắt lớp vi tính (CT Scan) hoặc cộng hưởng từ (MRI) sọ não.
Vì biểu hiện bệnh phát triển âm thầm và chậm nên người bệnh và gia đình thường không quan tâm hoặc có tâm lý xem đó là vấn đề tuổi già. Đáng chú ý, có người bệnh lại được chẩn đoán nhầm sang bệnh lý Alzheimer hoặc Parkinson. Lúc này, người nhà và người bệnh chỉ có thể chấp nhận điều trị lâu dài và làm quen với những xáo trộn trong cuộc sống. Nhưng khác với những bệnh lý kể trên, não úng thủy là bệnh lý có thể được chữa lành chỉ bằng cuộc phẫu thuật đơn giản.
Ông C., sau khi nhập viện, được chỉ định phẫu thuật đặt hệ thống dẫn lưu dịch não tủy từ não thất vào ổ bụng, phẫu thuật này giúp lượng dịch ứ trệ được giải phóng làm giảm áp lực lên não bộ. Sau cuộc phẫu thuật kéo dài khoảng 1 giờ đồng hồ, các triệu chứng của người bệnh cải thiện nhanh chóng, ông C. đã có thể nói chuyện với gia đình, tự đi lại và được xuất viện sau 3 ngày. Người thân cũng rất bất ngờ và hạnh phúc trước sự hồi phục nhanh chóng của người bệnh.
Ảnh 2. Hệ thống dẫn lưu dịch não thất - ổ bụng
Hiện nay, theo thống kê, có khoảng 5.4% - 8% người trên 60 tuổi mắc bệnh não úng thủy áp lực trung bình và trong đó có một số người bệnh chưa được điều trị hoặc chẩn đoán nhầm sang các bệnh lý sa sút thần kinh - vận động khác. Việc thăm khám cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh có kinh nghiệm kết hợp với hình ảnh học để chẩn đoán. Việc can thiệp phẫu thuật kịp thời có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh và tránh được những tổn thương não bộ không hồi phục.
Hằng năm, tại khoa Ngoại thần kinh – Bệnh viện Nhân dân 115, nhiều người bệnh não úng thủy đã được chẩn đoán và phẫu thuật thành công, đem lại hạnh phúc cho cả người bệnh và gia đình họ. Nếu người cao tuổi trong gia đình bạn có những dấu hiệu sau: sa sút trí tuệ, bất thường dáng đi, tiểu tiện không tự chủ thì đừng ngần ngại đưa người thân đến tầm soát bệnh lý não úng thủy.