Phép mầu phẫu thuật

Lặn lội từ Phnom Penh (Campuchia) sang, anh O.C (30 tuổi) lết vào Bệnh viện (BV) Nhân dân 115 TPHCM với một khối u rất to bên đùi trái, kéo dài đến tận giữa cẳng chân khiến anh đau nhức dữ dội. O.C khi đó hoàn toàn suy kiệt, cao 1,64 m nhưng chỉ nặng 42 kg, tính cả khối u nặng hơn chục ký. Sau vài lần điều trị trong nước không thành, anh sang nhiều nước trong khu vực nhưng chỗ thì chi phí quá cao, nơi thì từ chối vì khối u quá lớn, phẫu thuật sẽ rất nguy hiểm.

Thách thức cân não

Cuộc phẫu thuật phải đối mặt với 3 nguy cơ lớn: Khối u đã ăn sâu vào cơ thể nên nếu bóc tách hết sẽ không còn cơ để tái tạo; nặng nề hơn là phải tháo bỏ khớp háng, mất hẳn một chân; tình huống xấu nhất là tử vong. Vì thế, nhiều BV đã từ chối phẫu thuật. “Nhưng O.C nài nỉ: “Tôi đồng ý mổ dù có phải tháo chân cũng được, chỉ mong các bác sĩ (BS) cố gắng giữ lấy mạng sống của tôi”. Nghe vậy, chúng tôi tự nhủ phải nỗ lực hết sức bởi bao năm qua, bệnh nhân đã khổ sở và đau đớn lắm rồi…” - TS.BS Nguyễn Đình Phú, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 kiêm Trưởng Khoa Chấn thương Chỉnh hình, người chủ trì ca phẫu thuật, kể lại.



Sau khi kiểm tra và hội chẩn với BV Chấn thương Chỉnh hình TPHCM, BV Ung Bướu TPHCM, các BS BV Nhân dân 115 tiến hành phẫu thuật. Mục tiêu đề ra không chỉ là giúp O.C thoát khỏi khối u mỡ liposarcoma ác tính mà còn tái tạo phần chân trái giúp anh có thể đi lại như trước.

BS Vũ Minh Đức, Khoa Chấn thương Chỉnh hình, thành viên ê kíp phẫu thuật, kể: “Chúng tôi có nhiều điều lo lắng như liệu thể trạng bệnh nhân chịu đựng nổi cuộc phẫu thuật hay không, mạch máu ở đùi tăng sinh nhiều, bệnh nhân mất lượng máu lớn, việc tái tạo khó khăn khi mà phần cơ còn lại sẽ chẳng bao nhiêu, da có sống hay không khi khâu lại…”.

Các BS mất nhiều thời gian để tìm hiểu, dự trù tình huống, thậm chí chuẩn bị đến 6 lít máu để truyền. “Phải thật rành giải phẫu học vì khối u to thế này cấu trúc giải phẫu đảo lộn hầu như hoàn toàn, không nhạy bén là phạm dao, ngoài ra còn phải dành dụm cơ cho phần tái tạo. Phẫu thuật viên chưa “ôn bài” là không được vào phòng mổ” - BS Phú hóm hỉnh.

Sau khi bóc tách khối u 12,5 kg, phần đùi trước của bệnh nhân hầu như không còn cơ, lộ rõ cả xương trắng. Các bác sĩ phải lấy cơ vùng sau đùi chuyển lên phía trước để tái tạo, đồng thời cố gắng bảo tồn toàn bộ máu và thần kinh… Phép mầu đã đến với O.C sau gần 10 năm đau đớn. Hai tuần sau phẫu thuật, anh bắt đầu tập đi và xuất viện với đôi chân bình thường.

Trả lại cuộc sống bình thường

BS.CK2 Nguyễn Quốc Trị, Trưởng Khoa Chi dưới - BV Chấn thương Chỉnh hình TPHCM, không bao giờ quên trường hợp một bệnh nhân nam bị viêm dính cột sống, viêm dính khớp háng, khớp gối và hai vai. Trước thời gian nhập viện khoảng 4-5 năm, bệnh nhân bắt đầu cảm nhận cơ thể có sự thay đổi. Sau đó, cột sống, khớp háng và khớp gối hai bên dần cứng gập, hai cánh tay dang ra không thể khép lại được do khớp vai cũng dính cứng. Vì nhà nghèo, bệnh nhân âm thầm chịu đựng cơn đau cho đến khi kiệt sức mới đến BV.
Trên bàn mổ, các phẫu thuật viên lúng túng, không biết phải đặt bệnh nhân nằm ở tư thế nào để phẫu thuật. Bệnh nhân không thể nằm ngửa với cái lưng cong gập, cũng chẳng thể nằm nghiêng khi hai cánh tay cứ dang ra do khớp vai dính cứng và xương bị loãng, chỉ cần tì nhẹ là có thể bị gãy.

BS gây mê hồi sức cũng vất vả tìm phương án “chiến đấu” với cột sống cổ cứng ngắc, cong gập, đặt nội khí quản để gây mê bởi phương pháp gây tê tủy sống không dùng được do cột sống thắt lưng dính cong cứng. Sau một hồi tìm cách kê, đỡ bệnh nhân bằng nhiều dụng cụ khác nhau, ca phẫu thuật bắt đầu và diễn ra khá suôn sẻ. Lần đầu tiên sau nhiều năm, người thanh niên ấy có thể đứng thẳng, ngồi hoặc nằm, thậm chí đi lại và sống tiếp cuộc đời của một người bình thường.