---BS.CKI Nguyễn Hoàng Phúc – Khoa Gây Mê Hồi Sức---
Trường Hợp Thực Tế
Bệnh viện Nhân dân 115 vừa qua tiếp nhận một trường hợp người bệnh nam, 39 tuổi, nhập viện vì đau bụng. Khai thác bệnh sử người bệnh vô ý nuốt phải cây tăm tre khi đang ngậm tăm sau bữa ăn cách đó 10 ngày. Kết quả CT-scan bụng có cản quang ghi nhận dị vật dài 48 mm, khả năng xuyên thành đại tràng góc lách, dày phù nề thành đại tràng góc lách, thâm nhiễm mỡ xung quanh. Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu, các bác sĩ đã phát hiện dị vật là cây tăm nhọn xuyên thủng thành đại tràng, gây viêm phúc mạc khu trú, tiến hành lấy dị vật, khâu lỗ thủng đại tràng, làm sạch ổ bụng. Hiện tại, sức khỏe người bệnh đã ổn định và đã xuất viện.
Ngậm tăm – thói quen tưởng vô hại nhưng cực kỳ nguy hiểm
Các y văn gần đây cho thấy đa số dị vật nuốt phải có thể tự đi qua đường tiêu hóa mà không gây biến chứng. Tuy nhiên, đối với những dị vật có đầu nhọn hoặc hình thon dài như tăm tre, xương cá... nguy cơ thủng ruột lại rất cao, có thể lên tới 15–35%.1 Các vị trí dễ bị thủng nhất thường là hồi tràng, đại tràng, tá tràng và dạ dày.2,3 Đáng chú ý, tăm tre là một trong những dị vật nguy hiểm, thường xuyên được ghi nhận trong các trường hợp thủng ruột.4
Những nhóm người có nguy cơ cao gồm: người cao tuổi, người nghiện rượu, trẻ em, người có rối loạn tâm thần, hoặc những ai thường xuyên duy trì thói quen ngậm tăm sau ăn. 5 Nguy cơ nuốt phải dị vật tăng lên khi nói chuyện, ho, ngủ gật hoặc thiếu tập trung trong lúc ngậm tăm.
Khó chẩn đoán – dễ bỏ sót
Biểu hiện lâm sàng của việc nuốt dị vật gây thủng ruột thường không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh liên quan đường tiêu hóa khác. Đặc biệt, do tăm tre là dị vật khó phát hiện trên phim X-quang, dẫn đến chẩn đoán trễ.8 Khi triệu chứng lâm sàng được nghi ngờ, nhưng hình ảnh học không rõ ràng, các biện pháp như phẫu thuật thám sát hoặc nội soi chẩn đoán thường được chỉ định.
Xử trí và điều trị
Phần lớn dị vật sẽ tự thải ra ngoài qua phân, nhưng dị vật nhọn như tăm tre cần được theo dõi sát và can thiệp sớm. Nội soi có thể được chỉ định khi dị vật ở đoạn trên của ống tiêu hóa (dạ dày, tá tràng) và tiếp cận được. Khi phát hiện dấu hiệu thủng ruột hoặc viêm phúc mạc, phẫu thuật cấp cứu là bắt buộc để lấy dị vật ra và làm sạch ổ bụng.1,2,8 .
- Khuyến cáo từ nhân viên y tế
- Không nên có thói quen ngậm tăm xỉa răng sau ăn, ngậm các vật nhỏ, sắc nhọn.
- Nếu nghi ngờ nuốt phải tăm hoặc vật nhọn, cần đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra, không nên tự ý chờ đợi hoặc sử dụng các phương pháp dân gian.
Tài liệu tham khảo
1. Roberts G, Mckay B, Nathanson A, Hii MW, Banting S. Endoscopic management of ingested toothpick resulting in duodeno-ureteric fistula. doi:10.1093/jscr/rjae214
2. Qi Q, Chen L, Kou G. Sepsis due to kidney injury caused by a toothpick: a case report and literature review. BMC Infect Dis. 2022;22(1):1-5. doi:10.1186/S12879-022-07058-2/FIGURES/3
3. Hsieh FC, Hsu CH, Chao ST, Chang WJ, Chen CY, Wu SC. Necrotizing fasciitis resulted from foreign body ingestion and intestinal perforation in an incisional hernia: Report of a case. Formosan Journal of Surgery. 2024;57(2):84-85. doi:10.1097/FS9.0000000000000095
4. Vo NQ, Nguyen LD, Chau THT, Tran VK, Nguyen TT. Toothpick—a rare cause of bowel perforation: case report and literature review. Radiol Case Rep. 2020;15(10):1799-1802. doi:10.1016/J.RADCR.2020.07.034
5. Li X, Ge B, Zhao H, et al. Intestinal Perforation by Ingested Foreign Bodies. Int Surg. 2021;105(1-3):171-177. doi:10.9738/INTSURG-D-15-00303.1
6. Majjad I, Shubietah ARM, Alaqra Y, Alrabi I, AbuMohsen HMA, Aburumh H. Perforation of ileum by unnoticed toothpick ingestion presenting as acute appendicitis: A case report. Int J Surg Case Rep. 2023;102:107841. doi:10.1016/J.IJSCR.2022.107841
7. Falconi Santiago AH, Cruz Méndez M, Noceda Crispin J, Mondragón Rosas E, González Flores JE. Gastric Perforation With Hepatic Involvement due to an Ingested Wooden Toothpick: A Case Report. Cureus. Published online June 1, 2025. doi:10.7759/CUREUS.85180
8. Watanabe A, Nakamatsu D, Nishida T, et al. Endoscopic Removal and Conservative Treatment of a Small Bowel Perforation Caused by a Toothpick: A Case Report. Published online 2024. doi:10.7759/cureus.57254
Zalo
Facebook
Youtube