Không ít người xem đau thượng vị, ợ chua, đầy bụng là chuyện “thường thôi” – uống thuốc vài hôm rồi qua. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, ổ loét dạ dày hoặc tá tràng có thể âm thầm kéo dài, gây biến chứng như xuất huyết tiêu hóa, thủng, hẹp môn vị… và cuối cùng phải can thiệp phẫu thuật.
Chính ở thời điểm mẫu bệnh phẩm được gửi về Khoa Giải phẫu bệnh, câu chuyện của “một ổ loét” mới được nhìn nhận đầy đủ hơn: ổ loét lành hay ác? Niêm mạc xung quanh có biến đổi nguy cơ không? Có tác nhân bội nhiễm đi kèm không?
Tại Khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Nhân dân 115, chúng tôi tiếp nhận mẫu bệnh phẩm của một người bệnh nam, 55 tuổi. Trước đó, người bệnh được nội soi ghi nhận ổ loét rất lớn ở mặt sau hành tá tràng, đã được can thiệp kẹp clip và sinh thiết bờ ổ loét.
Sau một thời gian điều trị nhưng tổn thương chưa cải thiện như mong đợi, người bệnh được phẫu thuật cắt 1/3 dạ dày. Mẫu bệnh phẩm sau mổ được gửi đến Khoa Giải phẫu bệnh để đánh giá dưới kính hiển vi.
Kết quả mô bệnh học ghi nhận: viêm loét dạ dày – tá tràng mạn tính, chuyển sản ruột, kèm viêm thanh mạc cấp tính và có nấm ở bề mặt mẫu bệnh phẩm.

Nguồn: Khoa Giải Phẫu Bệnh, Bệnh Viện Nhân Dân 115 ( Tiêu bản 9979/2025)
Vì sao ổ loét cần được đánh giá kỹ?
Loét dạ dày – tá tràng là bệnh lý khá thường gặp, nhưng không nên xem nhẹ, đặc biệt khi ổ loét lớn, kéo dài hoặc điều trị chưa cải thiện.
Với loét dạ dày, bác sĩ cần đánh giá kỹ vì một số ổ loét có thể che lấp tổn thương ác tính ở giai đoạn sớm, hoặc xuất hiện trên nền niêm mạc đã biến đổi lâu ngày. Trong mẫu bệnh phẩm, bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ khảo sát bờ ổ loét và vùng niêm mạc xung quanh để loại trừ ung thư, đồng thời ghi nhận các thay đổi như teo niêm mạc, chuyển sản ruột hoặc nghịch sản nếu có.
Với loét tá tràng, nguy cơ ác tính thường thấp hơn loét dạ dày, nhưng lại có thể gây các biến chứng như chảy máu tiêu hóa, thủng hoặc hẹp do sẹo xơ.
Nấm trên bề mặt ổ loét có ý nghĩa gì?
Trong trường hợp này, mô bệnh học ghi nhận có nấm ở bề mặt ổ loét. Phát hiện này có thể gợi ý tình trạng bội nhiễm thứ phát trên nền ổ loét đã có sẵn.
Tuy nhiên, ý nghĩa của nấm cần được bác sĩ điều trị đối chiếu với tình trạng lâm sàng, cơ địa người bệnh và các xét nghiệm liên quan. Điều quan trọng là kết quả giải phẫu bệnh đã cung cấp thêm thông tin để bác sĩ có cơ sở cân nhắc hướng điều trị phù hợp hơn, đặc biệt trong những trường hợp ổ loét kéo dài hoặc đáp ứng điều trị chưa như mong đợi.
Giải phẫu bệnh: Không chỉ là “có ung thư hay không”
Với loét dạ dày – tá tràng, giải phẫu bệnh đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình chẩn đoán và điều trị. Kết quả mô bệnh học giúp bác sĩ:
- Khẳng định tổn thương lành tính hay ác tính.
- Đánh giá bờ ổ loét và niêm mạc xung quanh.
- Ghi nhận các thay đổi nguy cơ như chuyển sản ruột, nghịch sản nếu có.
- Phát hiện tác nhân đi kèm như nấm hoặc các yếu tố khác.
- Cung cấp thêm cơ sở để bác sĩ điều trị lựa chọn hướng theo dõi phù hợp.
Nói cách khác, dưới kính hiển vi, ổ loét không chỉ là một vết thương trên niêm mạc. Đó có thể là dấu hiệu của một quá trình kéo dài, cần được đánh giá cẩn thận để không bỏ sót những yếu tố quan trọng.
Thông điệp dành cho cộng đồng
Đau thượng vị, ợ chua, đầy bụng kéo dài hoặc tái diễn không nên được xem là chuyện “thường thôi”. Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám khi có các dấu hiệu như:
- Đau bụng kéo dài, tái đi tái lại.
- Nôn ói, ăn uống kém.
- Đi tiêu phân đen hoặc có dấu hiệu thiếu máu.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Đau bụng dữ dội đột ngột.
- Điều trị lâu ngày nhưng triệu chứng không cải thiện.
Tại Bệnh viện Nhân dân 115, sự phối hợp giữa lâm sàng, nội soi, phẫu thuật và giải phẫu bệnh giúp đánh giá tổn thương một cách toàn diện hơn. Từ đó, bác sĩ có thêm cơ sở để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp, an toàn và cá thể hóa cho từng người bệnh.
--------
BỆNH VIỆN NHÂN DÂN 115
TRAO YÊU THƯƠNG - TRAO SỨC KHOẺ
- Địa chỉ:
- Số 527, Sư Vạn Hạnh, Phường Hòa Hưng, TP.HCM – Khu Khám dịch vụ, điều trị ngoại trú và nội trú
- Số 818 Sư Vạn Hạnh, Phường Hòa Hưng, TP.HCM – Khu Chẩn đoán và điều trị kỹ thuật cao, Khu điều hành, Xét nghiệm, Giải phẫu bệnh.
- Số 88, Thành Thái, Phường Hòa Hưng, TP.HCM – Khu Khám bệnh dành cho người bệnh có BHYT và không có BHYT
- Tổng đài bệnh viện: 028 3865.2368
- Tổng đài chăm sóc khách hàng: 1900.099.983 - (028) 38.683.496
- Website: benhvienhandan115.com
- Fanpage: facebook/benhviennhandan115
- Zalo OA: zalo.me/bvnd115
- Liên hệ tổng đài đăng ký khám bệnh: 1900 2115, hoặc tải ứng dụng MEDPRO hoặc vào website https://medpro.vn/ đăng ký khám tại Bệnh viện Nhân dân 115