Khoa Y học cổ truyền – Phục hồi chức năng
----
TÌM HIỂU VỀ HỘI CHỨNG CỔ VAI GÁY
Trong cuộc sống hiện đại, thói quen ngồi lâu, làm việc sai tư thế, sử dụng điện thoại và máy tính kéo dài là những nguyên nhân phổ biến gây ảnh hưởng đến cột sống cổ và hệ cơ vùng vai gáy. Đây là “nỗi khổ sở” của mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề có thể đem lại những hậu quả khôn lường nếu không sớm điều chỉnh, khắc phục.
Hội chứng cổ vai gáy là tình trạng đau và rối loạn vận động vùng cột sống cổ lan đến vai gáy, có thể thường kèm theo chèn ép rễ thần kinh gây tê bì, đau lan xuống cánh tay hoặc đau lan lên vùng chẩm.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ:
- Thoái hóa cột sống cổ tự nhiên theo tuổi tác.
- Thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh.
- Sau chấn thương vùng cổ vai gáy.
- Căng và co cứng các cơ vùng cổ vai do lao động, mang vác nặng, sai tư thế lâu ngày.
- Đặc biệt, thói quen cúi đầu liên tục khi sử dụng điện thoại là yếu tố nguy cơ hầu như ai trong đời sống hiện đại đều mắc phải.
Dấu hiệu nguy hiểm – biến chứng nếu không điều trị kịp thời:
- Biến dạng, mất vững cột sống.
- Cơn đau dữ dội, liên tục không đáp ứng với thuốc giảm đau.
- Đau kèm chóng mặt, đau đầu nhiều.
- Tê bì lan rộng và tiến triển tăng dần, dị cảm kéo dài.
- Nguy cơ yếu liệt tay chân nếu chèn ép tủy cổ.
Chẩn đoán bệnh:
Cần có sự thăm khám lâm sàng của các Bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp và thần kinh để xác định chính xác bệnh lý mắc phải.
Kết hợp một số cận lâm sàng phù hợp:
- X-quang/ CT cột sống cổ: Khảo sát các bệnh lý thoái hóa cột sống cổ, chấn thương cột sống, trượt, xẹp đốt sống,...
- MRI cột sống cổ: Bệnh lý mô mềm quanh khớp, khảo sát tốt bệnh lý chèn ép của đĩa đệm lên rễ thần kinh, chèn ép tủy,…
- Điện cơ: vị trí và mức độ tổn thương thần kinh-cơ, v.v...
Vai trò của Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng trong điều trị đau cổ vai gáy:
Bên cạnh giá trị thiết thực của điều trị bằng nội khoa và ngoại khoa tùy theo từng nguyên nhân, giai đoạn bệnh. Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng giữ một vai trò quan trọng trong điều trị đau cổ vai gáy nhờ tiếp cận toàn diện, an toàn, hiệu quả, hạn chế tác dụng phụ, giảm phụ thuộc thuốc phù hợp với xu hướng điều trị không xâm lấn hiện nay. Đây được xem là hướng điều trị bền vững ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc bệnh lý thần kinh – cơ xương khớp.
Một số phương pháp phổ biến hiện có tại Khoa YHCT-PHCN, bệnh viện Nhân dân 115:
Châm cứu và điện xung điều trị là các phương pháp phổ biến điều trị đau cổ-vai-gáy
- Châm cứu: bằng cách tác động lên các huyệt đạo thông qua kim châm (hào châm) hoặc kết hợp dòng điện (điện châm) giúp điều hòa khí huyết, thông kinh hoạt lạc, giảm đau và thư giãn cơ vùng cổ vai gáy.
- Cấy chỉ: là phương pháp cải tiến mới, bằng cách đưa chỉ tự tiêu sinh học vào các huyệt đạo đem lại hiệu quả tương tự châm cứu nhưng với ưu điểm thuận tiện và tiết kiệm thời gian hơn.
- Điện xung điều trị: dùng dòng điện có tần số và cường độ phù hợp tác động lên cơ và thần kinh nhằm giảm đau, giãn cơ, cải thiện tuần hoàn, kích thích cơ, phục hồi chức năng vận động.
- Siêu âm điều trị: dùng sóng âm có tần số cao tác động sâu vào mô cơ, gân và dây chằng nhằm tạo hiệu ứng nhiệt và cơ học giúp giảm đau, chống viêm và thúc đẩy quá trình phục hồi tổn thương.
- Từ trường: dưới tác động của từ trường, quá trình tuần hoàn máu và chuyển hóa tại mô được cải thiện, giúp giảm co cứng cơ, giảm viêm và hỗ trợ tái tạo tổn thương.
- Parafin: sáp parafin có khả năng giữ nhiệt lâu để tác động lên vùng điều trị, giúp làm ấm sâu mô cơ và tăng tuần hoàn tại chỗ.
- Kéo giãn cột sống cổ: sử dụng lực kéo phù hợp nhằm làm giãn cơ, giảm áp lực lên đĩa đệm, rễ thần kinh và các cấu trúc quanh cột sống cổ.
- Tập vận động trợ giúp: là hình thức tập luyện có sự hỗ trợ từ kỹ thuật y phục hồi chức năng hoặc dụng cụ nhằm giúp người bệnh thực hiện các động tác vận động đúng biên độ và an toàn. Ngoài ra, phương pháp còn giúp cải thiện tư thế, tăng sức mạnh cơ, phục hồi chức năng sinh hoạt hằng ngày.
Tuy nhiên, mỗi phương pháp kể trên đều có các chống chỉ định cụ thể, người bệnh cần được thăm khám và đánh giá kỹ lưỡng bởi Bác sĩ chuyên khoa nhằm đưa ra các chỉ định, lựa chọn phương pháp phù hợp với tình trạng bệnh lý và thể trạng từng cá nhân để đem lại hiệu quả tối ưu nhất.
PHÒNG BỆNH HƠN CHỮA BỆNH:
Việc xây dựng lối sống khoa học và duy trì thói quen vận động hợp lý là yếu tố cần thiết để bảo vệ sức khỏe thần kinh – cơ xương khớp.
Mỗi người nên chú ý:
- Giữ đúng tư thế khi học tập và làm việc.
- Tránh cúi đầu quá lâu, tránh mang vác nặng.
- Dành thời gian nghỉ ngơi và vận động nhẹ nhàng sau khoảng thời gian làm việc liên tục.
- Các bài tập kéo giãn, vận động cột sống cổ vai gáy thường xuyên sẽ giúp tăng độ linh hoạt và hạn chế tình trạng co cứng cơ.
- Ngoài ra, cần giữ ấm vùng cổ vai khi thời tiết lạnh.
- Duy trì chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt điều độ.
- Khám và điều trị sớm khi xuất hiện các triệu chứng đau mỏi cổ vai gáy nhằm ngăn ngừa bệnh tiến triển kéo dài, ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống.
Zalo
Facebook
Youtube