BS.CKI. Trần Huy Nhật
Phụ trách Phó khoa Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc
----
“Nếu là con chim, chiếc lá
Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh.
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình.”
- Tố Hữu
Khuya 30/12 rạng sáng 31/12/2025, trong tiết trời se lạnh, khi ngoài kia phố phường rực rỡ đèn hoa chuẩn bị đón năm mới, Bệnh viện Nhân dân 115 vừa hoàn tất một cuộc 'chuyển giao' đặc biệt. Đây không phải chuyển giao năm cũ sang năm mới, mà là chuyển giao sự sống từ một cơ thể đang dần ‘tắt lửa’ sang những cơ thể đang khao khát hồi sinh. Từ ngưỡng cửa phòng phẫu thuật hiến tạng của Bệnh viện Nhân dân 115, 8 ‘mầm sống’ đã theo các đoàn chuyên gia y tế đi đến mọi miền Tổ quốc nhằm mang lại hy vọng cho nhiều người bệnh hiểm nghèo. Những mầm sống ấy ra đi đã lan tỏa cho một minh chứng đầy nhân văn và cao đẹp của một cuộc đời từng trải qua bao thăng trầm và giờ đây gác lại tất cả để cống hiến vì người khác.
Chứng kiến khoảnh khắc ấy, đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115 không khỏi xúc động khi nhớ về những vần thơ của nhà thơ Tố Hữu. Trong lòng chúng tôi đan xen nhiều cung bậc cảm xúc: hân hoan vì nhiều người bệnh sẽ được cứu sống, nhưng cũng trĩu nặng nỗi buồn trước sự ra đi của một con người, và trên hết là niềm tự hào vì đã giúp gia đình người bệnh hoàn thành tâm nguyện cao cả.
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình
Người bệnh là ông N.Đ.T.L (sinh năm 1974), nhập viện vào sáng ngày 28/12 trong tình trạng rối loạn ý thức, yếu nửa người trái. Phim chụp CT sọ não cho thấy tình trạng xuất huyết não bán cầu phải lượng lớn đẩy lệch đường giữa và tràn vào hệ thống não thất. Tình trạng người bệnh diễn tiến nguy kịch nên được chuyển đến Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc (HSTC&CĐ) để theo dõi và điều trị tối ưu. Đáng tiếc rằng, do tổn thương não quá nặng, người bệnh lâm vào trạng thái hôn mê sâu, rối loạn huyết động và được Hội đồng Chuyên môn của bệnh viện xác định chết não lần 3 vào chiều ngày 30/12/2025.
Xúc động thay, vào những giây phút ấy, vợ và con trai của người bệnh đã đưa ra quyết định vô cùng khó khăn nhưng thật thiêng liêng là đồng ý hiến toàn bộ mô, tạng của người bệnh để cứu chữa cho những người bệnh nguy kịch khác. Ngay lập tức, dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Bệnh viện, toàn thể đội ngũ nhân viên y tế của Bệnh viện Nhân dân 115 cùng tiến hành quy trình hiến tạng từ người cho chết não. Dưới sự điều phối của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, chúng tôi đã phối hợp với gần 100 đồng nghiệp đến từ nhiều trung tâm ghép tạng hàng đầu của Việt Nam đã không quản đường sá xa xôi để tiếp nhận và bảo tồn chất lượng tạng trong thời gian sớm nhất.

Lực lượng Cảnh sát Giao thông và Trung tâm Cấp cứu 115 cùng phối hợp để phần tạng được khẩn cấp đưa đến sân bay Tân Sơn Nhất
Cùng với ca hiến tạng ngày 11/04/2025, đây là ca hiến tạng thứ 2 từ người cho chết não được thực hiện thành công tại Bệnh viện Nhân dân 115 dưới sự điều phối của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người với sự phối hợp của nhiều bệnh viện có chuyên môn cao về lĩnh vực ghép tạng khác gồm Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Phổi Trung ương, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Quân Y 103, Bệnh viện Chợ Rẫy và Trung tâm Cấp cứu 115. Đến thời điểm hiện tại, những mô, tạng hiến của người bệnh gồm 2 giác mạc, tim, 2 phổi, 2 thuỳ gan (phải và trái) và 2 thận đã được ghép thành công bước đầu cho những người bệnh khác hoặc được lưu giữ trong ngân hàng mô.

GS. TS. BS. Nguyễn Hoàng Định (trái), Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh và PGS.TS. BS. Trương Hoàng Minh (phải), Trưởng khoa Khoa Ngoại Niệu – Ghép thận Bệnh viện Nhân dân 115 cùng tham gia vào công tác lấy và ghép tạng
Đặc biệt hơn nữa, Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện ghép thành công bước đầu 2 thận hiến cho 2 người bệnh suy thận giai đoạn cuối. Đây là lần đầu tiên, đội ngũ ghép thận của Bệnh viện với sự dẫn dắt của PGS.TS. BS. Trương Hoàng Minh thực hiện kỹ thuật chuyên sâu này với tạng từ người hiến chết não. Trước đó, Trung tâm Ghép thận của Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện thành công hơn 300 ca ghép từ người hiến sống. Điều này khẳng định chuyên môn sâu về lĩnh vực ghép thận của Bệnh viện Nhân dân 115 và đánh dấu sự chuyển biến sang xu hướng chung của thế giới là ghép tạng từ người hiến chết não nhằm mở rộng số lượng tạng ghép để cứu sống nhiều người bệnh hơn.
PGS.TS.BS. Trương Hoàng Minh thực hiện ghép thận từ người hiến chết não ngay trong rạng sáng ngày 31/12/2025.
Sự cảm kích của toàn thể y bác sĩ, nhân viên y tế Bệnh viện Nhân dân 115

Giờ phút chia tay cuối cùng đầy xúc động của gia đình với người bệnh

Toàn thể nhân viên y tế kính cẩn nghiêng mình tri ân nghĩa cử cao quý của người hiến tạng
Lúc 2 giờ sáng ngày cuối cùng năm 2025, trước khi lưỡi dao đầu tiên chạm vào da thịt, tất cả chúng tôi – hơn 100 nhân viên y tế – cùng cúi đầu thành kính trước sự ra đi vô cùng ý nghĩa của anh N.Đ.T.L. Một phút mặc niệm cho người hiến tạng, không gian chùng xuống, thiêng liêng và tĩnh mịch. Chúng tôi không chỉ phẫu thuật trên một cơ thể, mà đang tiếp nhận một di sản. Lời cảm ơn thầm lặng được gửi đi trong tâm thức, trân trọng từng tế bào, từng mô – bộ phận mà người bệnh đã để lại cho đời.
Làm nghề y, chúng tôi chứng kiến sinh ly tử biệt mỗi ngày. Nhưng chưa bao giờ cái chết lại dạy cho tôi bài học về sự sống sâu sắc đến thế. Người hiến tạng đã dạy chúng tôi rằng, tài sản quý giá nhất của con người không phải là tiền bạc, mà là cơ thể và tình yêu thương. Khi chúng ta nằm xuống, tất cả sẽ ở lại, chỉ có sự cho đi là theo ta mãi mãi. Anh N.Đ.T.L đã gieo mầm sự sống vào đất, để rồi nó nảy nở thành rừng cây hy vọng cho đời sau.
Một lần nữa, chúng tôi muốn gửi lời tri ân sâu sắc nhất đến người hiến tạng và gia đình ông. Cảm ơn anh đã dũng cảm hiến dâng. Cảm ơn gia đình đã vượt qua định kiến để lan tỏa yêu thương. Và cảm ơn tất cả các đồng nghiệp đến từ mọi miền đất nước – những chiến binh thầm lặng đã chiến đấu xuyên đêm để giữ trọn vẹn món quà sự sống ấy. Năm mới đã đến, mang theo niềm tin rằng: Ở đâu có lòng nhân ái, ở đó có sự hồi sinh.