Khoa Nội thần kinh tổng quát
----
Chóng mặt là triệu chứng rất thường gặp, có thể xuất hiện thoáng qua nhưng cũng có lúc khiến người bệnh mệt lả, buồn nôn, không thể đi lại. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân lành tính như chóng mặt kịch phát tư thế lành tính (Benign Paroxysmal Positional Vertigo – BPPV). Tuy nhiên, chóng mặt cũng có thể là dấu hiệu cần được thăm khám để loại trừ những nguyên nhân quan trọng khác.
Ca lâm sàng tại BVND 115
Người bệnh nữ 62 tuổi nhập BVND 115 vì chóng mặt xoay tròn kéo dài 3 ngày. Người bệnh mô tả các cơn chóng mặt xuất hiện rõ khi trở mình trên giường, xoay đầu hoặc thay đổi tư thế, kèm buồn nôn và nôn, khiến việc đi lại rất khó khăn.
Sau thăm khám lâm sàng và thực hiện các cận lâm sàng phù hợp, người bệnh được chẩn đoán chóng mặt kịch phát tư thế lành tính (BPPV), đồng thời ghi nhận tăng huyết áp là bệnh lý kèm theo. Người bệnh được điều trị theo chỉ định bác sĩ, phối hợp kiểm soát triệu chứng và tư vấn phục hồi chức năng tiền đình. Tình trạng chóng mặt giảm dần, người bệnh đi lại tốt hơn và xuất viện sau 3 ngày.
Chóng mặt kịch phát tư thế lành tính (BPPV) là gì?
BPPV là một rối loạn thường gặp của tai trong. Nguyên nhân hay gặp là do tinh thể canxi (calcium carbonate) trong tai trong bị “lệch chỗ”, gây kích thích sai lệch khi đầu thay đổi tư thế. Vì vậy, người bệnh có thể chóng mặt dữ dội nhưng thường rất ngắn, xuất hiện theo “cơn” khi xoay đầu, cúi/ngẩng, nằm xuống hoặc trở mình.
Dấu hiệu gợi ý BPPV
- Chóng mặt xoay tròn theo cơn, thường kéo dài vài giây đến dưới 1 phút.
- Khởi phát hoặc tăng rõ khi đổi tư thế đầu: nằm xuống, ngồi dậy, lăn sang bên, ngẩng/cúi đầu.
- Có thể kèm buồn nôn, nôn, cảm giác mất thăng bằng thoáng qua.
Khi nào chóng mặt cần đi khám sớm?
Nếu chóng mặt kèm một trong các dấu hiệu sau, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời:
- Yếu/ tê bì tay chân, nói khó, méo miệng, nhìn đôi.
- Đau đầu dữ dội bất thường, lơ mơ, đi đứng loạng choạng nhiều và kéo dài.
- Sốt, đau cổ, hoặc kèm giảm thính lực/ù tai xuất hiện rõ rệt.
Diễn đạt dễ hiểu nhất: BPPV thường liên quan tư thế và theo cơn ngắn, còn những biểu hiện “khác thường” như trên cần được bác sĩ thăm khám để loại trừ nguyên nhân quan trọng.
Điều trị BPPV như thế nào?
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
- Nghiệm pháp tái định vị sỏi tai (ví dụ: Epley) nhằm đưa tinh thể về vị trí phù hợp.
- Thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng trong giai đoạn khó chịu nhiều (theo chỉ định), giúp người bệnh bớt buồn nôn, chóng mặt.
- Phục hồi chức năng tiền đình và hướng dẫn một số bài tập phù hợp (ví dụ: Brandt–Daroff) để hỗ trợ hồi phục và giảm tái phát, đặc biệt ở người bệnh có triệu chứng kéo dài.
BVND 115 có thể hỗ trợ gì cho người bệnh chóng mặt?
Tại Khoa Nội Thần Kinh Tổng Quát BVND 115, người bệnh được thăm khám kỹ, đánh giá nguyên nhân chóng mặt và chỉ định cận lâm sàng phù hợp trong trường hợp cần thiết. Mục tiêu là:
- Xác định đúng nguyên nhân, tránh bỏ sót dấu hiệu cảnh báo.
- Điều trị hiệu quả, đồng thời tư vấn phục hồi chức năng tiền đình để người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Lời khuyên giúp giảm tái phát
- Khi mới xuất hiện cơn chóng mặt, nên ngồi/ nằm an toàn, tránh tự lái xe hoặc leo cao.
- Tránh thay đổi tư thế quá nhanh trong vài ngày đầu sau đợt cấp.
- Tái khám theo hẹn, đặc biệt nếu chóng mặt tái phát nhiều lần.
Zalo
Facebook
Youtube