Bệnh viện Nhân dân 115 triển khai kỹ thuật ESD

BS.CKII. Đinh Thu Oanh - Trưởng Khoa Nội soi

----

Trong bối cảnh tỷ lệ ung thư đường tiêu hóa ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, việc phát hiện sớm và điều trị ít xâm lấn đang trở thành xu hướng quan trọng của y học hiện đại.

Mới đây, Khoa Nội soi – Bệnh viện Nhân dân 115 đã triển khai thành công kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD– Endoscopic Submucosal Dissection), đánh dấu bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa bằng phương pháp bảo tồn cơ quan, hạn chế tối đa sang chấn cho người bệnh.

Trường hợp đầu tiên, người bệnh nữ đi khám vì tình trạng ợ chua kéo dài nhiều tháng không cải thiện dù đã điều trị trước đó. Qua nội soi bằng hệ thống nội soi độ phân giải cao kết hợp công nghệ nhuộm màu ảo BLI, các bác sĩ phát hiện một tổn thương nghi ngờ ung thư sớm dạ dày với các đặc điểm:

- Đường ranh giới tổn thương rõ.

- Biến đổi cấu trúc bề mặt bất thường.

- Hình ảnh vi cấu trúc và vi mạch gợi ý tổn thương ác tính giai đoạn sớm.

Tổn thương nằm ở vị trí khó quan sát tại thân vị thấp giáp hang vị, gần góc bờ cong nhỏ – khu vực dễ bỏ sót nếu nội soi không kỹ hoặc không sử dụng công nghệ nội soi hiện đại. Kết quả sinh thiết ghi nhận tổn thương nghịch sản nặng trên nền viêm niêm mạc dạ dày mạn tính và chuyển sản ruột. Kết quả CT scan chưa ghi nhận xâm lấn ngoài thành dạ dày hay di căn xa. Người bệnh được giải thích tư vấn lựa chọn kỹ thuật ESD nhằm cắt bỏ trọn tổn thương nhưng vẫn bảo tồn cấu trúc dạ dày cho người bệnh.

Hình 1 & 2: Khối u dạ dày được cắt tách nguyên khối

Ca thủ thuật được thực hiện thành công sau hơn 2 giờ: Tổn thương được cắt trọn qua nội soi. Người bệnh hồi phục ổn định sau can thiệp.

Trường hợp thứ hai, người bệnh nam được phát hiện tổn thương dạng LST (Laterally Spreading Tumor) tại đại tràng sigma– một dạng polyp lan rộng có nguy cơ tiến triển thành ung thư nếu không điều trị sớm. Các bác sĩ đã tiến hành cắt niêm mạc qua nội soi và lấy trọn tổn thương thành công. Thủ thuật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận tai biến.

Hình 3 & 4: Khối u đại tràng được cắt tách nguyên khối

ESD là kỹ thuật nội soi can thiệp chuyên sâu cho phép bác sĩ bóc tách lớp dưới niêm mạc và cắt trọn tổn thương ung thư sớm hoặc tiền ung thư mà không cần phẫu thuật mở. Kỹ thuật này hiện đang được ứng dụng rộng rãi tại Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều trung tâm nội soi tiên tiến trên thế giới trong điều trị:
- Ung thư dạ dày giai đoạn sớm

- Ung thư đại trực tràng sớm

- Tổn thương tiền ung thư nguy cơ cao

- Polyp lớn hoặc polyp phức tạp

So với phẫu thuật truyền thống, ESD mang lại nhiều lợi ích:

- Ít xâm lấn

- Không cần cắt bỏ cơ quan

- Hồi phục nhanh

- Giảm thời gian nằm viện

- Bảo tồn chất lượng sống cho người bệnh

Theo các chuyên gia phần lớn ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm gần như không có triệu chứng đặc hiệu. Nhiều trường hợp khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng thì bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị triệt để. Do đó, nội soi tiêu hóa định kỳ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát hiện sớm ung thư.

Những đối tượng cần nội soi tầm soát ung thư sớm dạ dày:

1. Người trên 40 – 45 tuổi

2. Người nhiễm vi khuẩn Helico Bacter Pylori

3. Người bị viêm dạ dày mạn

4. Gia đình có người mắc ung thư dạ dày

5. Người hút thuốc lá, uống rượu nhiều, ăn nhiều thực phẩm muối chua, hun khói, thực phẩm chế biến sẵn…

6. Người có triệu chứng tiêu hoá kéo dài: Đau thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, chán ăn kéo dài không cải thiện với điều trị thông thường.

Những đối tượng cần nội soi tầm soát ung thư sớm đại tràng:

- Người trên 45 tuổi
- Có polyp đại tràng trước đó
- Có người thân mắc ung thư đại trực tràng
- Người có triệu chứng bất thường đường tiêu hoá: Đi cầu ra máu, táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi thói quen đi cầu, thay đổi tính chất phân, đau bụng kéo dài…

- Sụt cân không rõ nguyên nhân

- Đau bụng không rõ nguyên nhân
- Thiếu máu không rõ nguyên nhân

Việc triển khai thành công kỹ thuật ESD tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn của Khoa Nội soi – Bệnh viện Nhân dân 115 trong lĩnh vực nội soi chẩn đoán và can thiệp chuyên sâu. Hiện nay, khoa đã ứng dụng nhiều công nghệ mới trong nội soi như:  nội soi nhuộm màu ảo BLI/LCI, nội soi phóng đại, nội soi độ phân giải cao HD, ứng dụng AI trong nội soi… Triển khai nhiều kỹ thuật hiện đại như:
- Cầm máu tiêu hóa qua nội soi, lựa chọn phương pháp tối ưu cho từng trường hợp.

- Mở dạ dày ra da qua nội soi.

- Đặt stent thực quản.

- Nong hẹp đường tiêu hoá

- Đóng lỗ dò qua nội soi.

- Cắt polyp phức tạp.
- Điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa qua nội soi EMR, ESD…

Sự phát triển của các kỹ thuật nội soi hiện đại không chỉ giúp nâng cao chất lượng điều trị mà còn mở ra cơ hội phát hiện sớm và chữa khỏi nhiều bệnh lý ung thư đường tiêu hóa ngay từ giai đoạn đầu.