Vừa qua, Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) đã có báo cáo về việc ứng dụng thành công công trình nghiên cứu khoa học trong việc áp dụng công nghệ Video Conference và ảnh DICOM trong khoa chấn thương chỉnh hình. Một phương thức khám chữa, chẩn đoán và hội chẩn từ xa trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình.
Phương thức khám chữa, hội chẩn mới
Tại Việt Nam, việc áp dụng các giải pháp công nghệ thông tin trong y tế đã được chú trọng thời gian gần đây nhằm giải quyết vấn đề quá tải bệnh viện tại các thành phố lớn và nâng cao chất lượng điều trị. Và việc áp dụng các giải pháp công nghệ thông tin này đã thu được một số kết quả.
Tuy nhiên vẫn thiếu một giải pháp toàn diện trong việc trao đổi thông tin giữa các bác sỹ ở bệnh viện tuyến trên và bệnh viện tuyến cơ sở, cũng như trao đổi thông tin trực tiếp với các chuyên gia nước ngoài. Việc này mang lại lợi ích hữu hiệu đặc biệt khi ứng dụng được kinh nghiệm của các bác sĩ ở tuyến trên để xử lý những trường hợp khó ở tuyến dưới và ngược lại. Và như vây bệnh nhân có thể được khám chữa bệnh sớm và có biện pháp điều trị kịp thời, đúng lúc.
Trao đổi với phóng viên về ứng dụng thành công trong việc nghiên cứu áp dụng công nghệ video Conference và ảnh DICOM này, BS Phan Văn Báu - giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 chia sẻ: “Ứng dụng Video Conference là một phương thức thông tin liên lạc mới, được tích hợp bởi những đặc tính của công nghệ viễn thông và công nghệ thông tin nhằm đem đến cho người sử dụng nhiều tiện ích hơn một cuộc gọi điện thoại bình thường.
Về cơ bản Video Conference giống như liên lạc bằng điện thoại nhưng được bổ sung hàng loạt tính năng khác như: những người đàm thoại có thể nhìn thấy nhau, cùng chia sẻ dữ liệu trên máy tính như văn bản, bảng tính, cơ sở dữ liệu; có thể kết nối bằng nhiều phương thức (Leased line, PSTN, IP).
Còn ở Ảnh DICOM (The Digital Image and Communication in Medicine) là chuẩn định nghĩa ra các qui tắc định dạng và trao đổi hình ảnh y tế cũng như thông tin liên quan. Hình ảnh y tế được nhận từ các thiết bị thu nhận hình ảnh số khác nhau như máy CT, MR, Siêu âm, X Quang CR, Digital X quang. Nó tạo ra một ngôn ngữ chung cho phép giao tiếp hình ảnh và các thông tin y tế liên quan giữa các thiết bị và hệ thống trong mạng thông tin y tế.
Tại Việt Nam, đã có rất nhiều bệnh viện cho tiến hành nghiên cứu các công trình y học của việc hội chẩn từ xa vào công tác khám chữa bệnh, nhưng nếu xét tình hình thực tế ở nước ta, các công trình này chưa đem lại hiệu quả cao vì nó vẫn còn một số điểm hạn chế nhất định, nhưng với công trình ứng dụng Video Conference và ảnh DICOM ở BV Nhân dân 115, công trình này đã khắc phục được các nhược điểm đã xảy ra ở các bệnh viện khác, và tạo ra rất nhiều thuận lợi cho việc hội chẩn, khám chữa bệnh cho bệnh nhân bị chấn thương chỉnh hình”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong thời gian qua, tại một số bệnh viện lớn trong nước cũng đã có các công trình nghiên cứu về việc hội chẩn từ xa như BV Việt Đức có dự án “Bệnh viện vệ tinh của BV Việt Đức” đã được Nhà nước và Bộ Y tế phê duyệt từ năm 2003 đến năm 2007.
Dự án bệnh viện vệ tinh cho BV Việt Đức gồm 6 bệnh viện là Việt Tiệp (Hải Phòng), Sơn Tây, Nam Định, Bắc Ninh, Phú Thọ, Thanh Hóa nhằm cứu chữa kịp thời và giảm bớt tình trạng quá tải hiện nay của bệnh viện Việt Đức. Ngày 5/5/2005, qua cầu truyền hình trực tiếp, BV Việt Tiệp (Hải Phòng) đã trực tiếp thực hiện thành công một ca phẫu thuật dưới sự tư vấn chuyên môn của các chuyên gia tại BV Việt Đức (Hà Nội). Giải pháp kỹ thuật này dựa trên mạng truyền dẫn cáp quang và các thiết bị Video Conference của nước ngoài.
Rồi ngày 27/2/2006, các chuyên gia của Viện tim mạch Việt Nam đã thực hiện cầu truyền hình trực tiếp với Singapore trong cuộc phẫu thuật tim mạch. Cầu truyền hình được kết nối thông qua vệ tinh của công ty viễn thông quốc tế VTI. Hay như Bộ quốc phòng có dự án “Y học từ xa” đang triển khai tại BV Trung ương quân đội 108 (Hà Nội) và quân y viện 175 (TPHCM). Tại mỗi bệnh viện thiết lập một mạng LAN kết nối 2 máy chẩn đoán hình ảnh chủ yếu là CT và siêu âm.
Dùng ba máy tính bình thường làm 3 trạm làm việc: một máy ở CT, một máy tại siêu âm và một máy tại phòng giao ban. Hình ảnh được truyền lên mạng theo chuẩn DICOM trên nền TCP/IP (mạng truyền số liệu). Thông qua máy chủ truyền thông, toàn bộ hình ảnh cần thiết cho chẩn đoán có thể truyền từ NB Trung ương quân đội 108 vào quân y viện 175 và ngược lại.
Tuy nhiên, nếu xét đúng tình hình, đúng khía cạnh thì các công trình này chưa phù hợp với tình hình kinh tế xã hội Việt Nam thì những công trình này có những điểm còn hạn chế đó là những thiết bị Video Conference của nước ngoài nên chi phí triển khai rất đắt tiền. Hạ tầng viễn thông kết nối đòi hỏi là cáp quang dùng riêng hoặc đường truyền vệ tinh chi phí triển khai rất cao. Không kết nối được với các hệ thống tại bệnh viện như hệ thống chẩn đoán hình ảnh PACS (picture archiving and communication system).
Điều này dẫn đến việc hội chẩn rất khó khăn vì không lấy được dữ liệu từ hồ sơ bệnh án điện tử của bệnh nhân. Như vậy, các đề tài, dự án trên chỉ phù hợp cho phẫu thuật trực tuyến, không thể mở rộng ra các ứng dụng khác như Telemedicine, Telepathology, Home Care và chi phí triển khai các dự án trên cũng rất đắt tiền.
Thành công đến từ Bệnh viện Nhân dân 115
Còn đối với công trình ứng dụng Video Conference và ảnh DICOM vào chẩn đoán và hội chẩn từ xa trên lĩnh vực chấn thương chỉnh hình của Bệnh viện Nhân dân 115 thì có những bước tiến mới hơn, phù hợp với điều kiện của Việt Nam hơn.
Theo báo cáo công bố kết quả được chẩn đoán và hội chẩn trực tuyến của 20 trường hợp bệnh nhân bị gãy xương và thay khớp háng được điều trị tại BV Nhân dân 115, với phương pháp nghiên cứu Tiến hành thăm khám bệnh nhân (BN). Chụp X-quang hoặc CT các khớp có nghi vấn. Chẩn đoán xác định dựa trên phim điện tử X-quang hoặc CT. Các phim điện tử này được lấy trực tiếp và tự động tại các máy X Quang và CT bằng ứng dụng công nghệ xử lý ảnh DICOM.
Báo cáo này công bố kết quả 20 trường hợp được chẩn đoán và hội chẩn trực tuyến tại khoa Chấn thương Chỉnh hình của Bệnh viện Nhân dân 115 với ứng dụng kỹ thuật Video Conference và ảnh DICOM.
Theo đó 20 bệnh nhân này có số tuổi từ 40 đến 80 (trung bình từ 69,18 tuổi) gồm 8 nam và 12 nữ bị gãy xương do chấn thương và thái hóa khớp háng. Kết quả thu được là rất tốt. Theo đó, chất lượng đàm thoại đáp ứng tốt theo tiêu chuẩn 8068:2009 của Bộ Thông tin và Truyền thông. Chất lượng tiếng trong trẻo và phân biệt được giọng. Chất lượng Video: hình ảnh rõ nét, độ phân giải cao và hỗ trợ đủ các độ phân giải từ 320x240 đến SD 640x480, HD 720x480 và Full HD 1080. Chất lượng Video Conference là 15 frame hình trên giây (15 fps). Chất lượng Video phẫu trường là 30 frame hình trên giây (30 fps).Chất lượng ảnh DICOM: đáp ứng tốt theo chuẩn ISO 12052:2006.
TS.BS Nguyễn Đình Phú - Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 trao đổi thêm: “Việc chẩn đoán từ đem lại lợi ích đối với các tuyến y tế cơ sở, bệnh viện tuyến tỉnh ở xa mà phương tiện chuyển viện gặp nhiều khó khăn cũng như tránh gây ra quá tải ở tuyến trên.
Các chuyên gia có thể chuyển giao kỹ thuật hoặc trao đổi chuyên môn qua hệ thống Video Conference, giúp cho các bác sĩ có thể xử lý và nâng cao trình độ chuyên môn.
Hệ thống có thể sử dụng trong giảng dạy, đào tạo tại chỗ và đào tạo từ xa giữa các chuyên gia và trường đại học, và các bệnh viện tuyến tỉnh. Đây là mô hình có thể áp dụng phù hợp với chủ trương của Bộ Y tế: tăng cường và nâng cao khả năng chuyên môn tuyến tỉnh, tuyến quận huyện để giảm tải bệnh nhân ở tuyến trên”.
Ứng dụng ảnh DICOM có kết nối trực tiếp với các máy CT, MRI, X Quang, Siêu âm giúp các bác sĩ Chấn thương chỉnh hình có thể xem hình ảnh này trên máy tính từ xa để chẩn đoán thương tổn qua hình ảnh học. Đồng thời kỹ thuật này giúp các bác sĩ X Quang không phải thực hiện xuất phim cỡ lớn làm tốn kém cho bệnh viện. Bên cạnh đó việc ứng dụng ảnh DICOM cũng giúp giảm chi phí hóa chất rửa phim, giảm các chi phí kho lưu trữ và vận hành. Kỹ thuật này cũng loại bỏ các tác dụng độc hại do quá trình rửa phim và lưu trữ phim X Quang ra môi trường chung quanh.
Như vậy, có thể thấy được, việc nghiên cứu của khoa Chấn thương chỉnh hính của Bệnh viện Nhân dân 115 đã đạt được nhiều kết quả ưu việt, thời gian chẩn đoán nhanh do kết nối trực tuyến với các máy X Quang và CT nên dữ liệu ảnh DICOM có gần như tức thời sau khi bệnh nhân chụp phim xong. Có thể thực hiện chẩn đoán và hội chẩn ở mọi nơi có Internet (không giới hạn vùng địa lý).
Phương thức khám chữa, hội chẩn mới
Tại Việt Nam, việc áp dụng các giải pháp công nghệ thông tin trong y tế đã được chú trọng thời gian gần đây nhằm giải quyết vấn đề quá tải bệnh viện tại các thành phố lớn và nâng cao chất lượng điều trị. Và việc áp dụng các giải pháp công nghệ thông tin này đã thu được một số kết quả.
Tuy nhiên vẫn thiếu một giải pháp toàn diện trong việc trao đổi thông tin giữa các bác sỹ ở bệnh viện tuyến trên và bệnh viện tuyến cơ sở, cũng như trao đổi thông tin trực tiếp với các chuyên gia nước ngoài. Việc này mang lại lợi ích hữu hiệu đặc biệt khi ứng dụng được kinh nghiệm của các bác sĩ ở tuyến trên để xử lý những trường hợp khó ở tuyến dưới và ngược lại. Và như vây bệnh nhân có thể được khám chữa bệnh sớm và có biện pháp điều trị kịp thời, đúng lúc.
Trao đổi với phóng viên về ứng dụng thành công trong việc nghiên cứu áp dụng công nghệ video Conference và ảnh DICOM này, BS Phan Văn Báu - giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 chia sẻ: “Ứng dụng Video Conference là một phương thức thông tin liên lạc mới, được tích hợp bởi những đặc tính của công nghệ viễn thông và công nghệ thông tin nhằm đem đến cho người sử dụng nhiều tiện ích hơn một cuộc gọi điện thoại bình thường.
Về cơ bản Video Conference giống như liên lạc bằng điện thoại nhưng được bổ sung hàng loạt tính năng khác như: những người đàm thoại có thể nhìn thấy nhau, cùng chia sẻ dữ liệu trên máy tính như văn bản, bảng tính, cơ sở dữ liệu; có thể kết nối bằng nhiều phương thức (Leased line, PSTN, IP).
Còn ở Ảnh DICOM (The Digital Image and Communication in Medicine) là chuẩn định nghĩa ra các qui tắc định dạng và trao đổi hình ảnh y tế cũng như thông tin liên quan. Hình ảnh y tế được nhận từ các thiết bị thu nhận hình ảnh số khác nhau như máy CT, MR, Siêu âm, X Quang CR, Digital X quang. Nó tạo ra một ngôn ngữ chung cho phép giao tiếp hình ảnh và các thông tin y tế liên quan giữa các thiết bị và hệ thống trong mạng thông tin y tế.
Tại Việt Nam, đã có rất nhiều bệnh viện cho tiến hành nghiên cứu các công trình y học của việc hội chẩn từ xa vào công tác khám chữa bệnh, nhưng nếu xét tình hình thực tế ở nước ta, các công trình này chưa đem lại hiệu quả cao vì nó vẫn còn một số điểm hạn chế nhất định, nhưng với công trình ứng dụng Video Conference và ảnh DICOM ở BV Nhân dân 115, công trình này đã khắc phục được các nhược điểm đã xảy ra ở các bệnh viện khác, và tạo ra rất nhiều thuận lợi cho việc hội chẩn, khám chữa bệnh cho bệnh nhân bị chấn thương chỉnh hình”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong thời gian qua, tại một số bệnh viện lớn trong nước cũng đã có các công trình nghiên cứu về việc hội chẩn từ xa như BV Việt Đức có dự án “Bệnh viện vệ tinh của BV Việt Đức” đã được Nhà nước và Bộ Y tế phê duyệt từ năm 2003 đến năm 2007.
Dự án bệnh viện vệ tinh cho BV Việt Đức gồm 6 bệnh viện là Việt Tiệp (Hải Phòng), Sơn Tây, Nam Định, Bắc Ninh, Phú Thọ, Thanh Hóa nhằm cứu chữa kịp thời và giảm bớt tình trạng quá tải hiện nay của bệnh viện Việt Đức. Ngày 5/5/2005, qua cầu truyền hình trực tiếp, BV Việt Tiệp (Hải Phòng) đã trực tiếp thực hiện thành công một ca phẫu thuật dưới sự tư vấn chuyên môn của các chuyên gia tại BV Việt Đức (Hà Nội). Giải pháp kỹ thuật này dựa trên mạng truyền dẫn cáp quang và các thiết bị Video Conference của nước ngoài.
Rồi ngày 27/2/2006, các chuyên gia của Viện tim mạch Việt Nam đã thực hiện cầu truyền hình trực tiếp với Singapore trong cuộc phẫu thuật tim mạch. Cầu truyền hình được kết nối thông qua vệ tinh của công ty viễn thông quốc tế VTI. Hay như Bộ quốc phòng có dự án “Y học từ xa” đang triển khai tại BV Trung ương quân đội 108 (Hà Nội) và quân y viện 175 (TPHCM). Tại mỗi bệnh viện thiết lập một mạng LAN kết nối 2 máy chẩn đoán hình ảnh chủ yếu là CT và siêu âm.
Dùng ba máy tính bình thường làm 3 trạm làm việc: một máy ở CT, một máy tại siêu âm và một máy tại phòng giao ban. Hình ảnh được truyền lên mạng theo chuẩn DICOM trên nền TCP/IP (mạng truyền số liệu). Thông qua máy chủ truyền thông, toàn bộ hình ảnh cần thiết cho chẩn đoán có thể truyền từ NB Trung ương quân đội 108 vào quân y viện 175 và ngược lại.
Tuy nhiên, nếu xét đúng tình hình, đúng khía cạnh thì các công trình này chưa phù hợp với tình hình kinh tế xã hội Việt Nam thì những công trình này có những điểm còn hạn chế đó là những thiết bị Video Conference của nước ngoài nên chi phí triển khai rất đắt tiền. Hạ tầng viễn thông kết nối đòi hỏi là cáp quang dùng riêng hoặc đường truyền vệ tinh chi phí triển khai rất cao. Không kết nối được với các hệ thống tại bệnh viện như hệ thống chẩn đoán hình ảnh PACS (picture archiving and communication system).
Điều này dẫn đến việc hội chẩn rất khó khăn vì không lấy được dữ liệu từ hồ sơ bệnh án điện tử của bệnh nhân. Như vậy, các đề tài, dự án trên chỉ phù hợp cho phẫu thuật trực tuyến, không thể mở rộng ra các ứng dụng khác như Telemedicine, Telepathology, Home Care và chi phí triển khai các dự án trên cũng rất đắt tiền.
Thành công đến từ Bệnh viện Nhân dân 115
Còn đối với công trình ứng dụng Video Conference và ảnh DICOM vào chẩn đoán và hội chẩn từ xa trên lĩnh vực chấn thương chỉnh hình của Bệnh viện Nhân dân 115 thì có những bước tiến mới hơn, phù hợp với điều kiện của Việt Nam hơn.
Theo báo cáo công bố kết quả được chẩn đoán và hội chẩn trực tuyến của 20 trường hợp bệnh nhân bị gãy xương và thay khớp háng được điều trị tại BV Nhân dân 115, với phương pháp nghiên cứu Tiến hành thăm khám bệnh nhân (BN). Chụp X-quang hoặc CT các khớp có nghi vấn. Chẩn đoán xác định dựa trên phim điện tử X-quang hoặc CT. Các phim điện tử này được lấy trực tiếp và tự động tại các máy X Quang và CT bằng ứng dụng công nghệ xử lý ảnh DICOM.
Báo cáo này công bố kết quả 20 trường hợp được chẩn đoán và hội chẩn trực tuyến tại khoa Chấn thương Chỉnh hình của Bệnh viện Nhân dân 115 với ứng dụng kỹ thuật Video Conference và ảnh DICOM.
Theo đó 20 bệnh nhân này có số tuổi từ 40 đến 80 (trung bình từ 69,18 tuổi) gồm 8 nam và 12 nữ bị gãy xương do chấn thương và thái hóa khớp háng. Kết quả thu được là rất tốt. Theo đó, chất lượng đàm thoại đáp ứng tốt theo tiêu chuẩn 8068:2009 của Bộ Thông tin và Truyền thông. Chất lượng tiếng trong trẻo và phân biệt được giọng. Chất lượng Video: hình ảnh rõ nét, độ phân giải cao và hỗ trợ đủ các độ phân giải từ 320x240 đến SD 640x480, HD 720x480 và Full HD 1080. Chất lượng Video Conference là 15 frame hình trên giây (15 fps). Chất lượng Video phẫu trường là 30 frame hình trên giây (30 fps).Chất lượng ảnh DICOM: đáp ứng tốt theo chuẩn ISO 12052:2006.
TS.BS Nguyễn Đình Phú - Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 trao đổi thêm: “Việc chẩn đoán từ đem lại lợi ích đối với các tuyến y tế cơ sở, bệnh viện tuyến tỉnh ở xa mà phương tiện chuyển viện gặp nhiều khó khăn cũng như tránh gây ra quá tải ở tuyến trên.
Các chuyên gia có thể chuyển giao kỹ thuật hoặc trao đổi chuyên môn qua hệ thống Video Conference, giúp cho các bác sĩ có thể xử lý và nâng cao trình độ chuyên môn.
Hệ thống có thể sử dụng trong giảng dạy, đào tạo tại chỗ và đào tạo từ xa giữa các chuyên gia và trường đại học, và các bệnh viện tuyến tỉnh. Đây là mô hình có thể áp dụng phù hợp với chủ trương của Bộ Y tế: tăng cường và nâng cao khả năng chuyên môn tuyến tỉnh, tuyến quận huyện để giảm tải bệnh nhân ở tuyến trên”.
Ứng dụng ảnh DICOM có kết nối trực tiếp với các máy CT, MRI, X Quang, Siêu âm giúp các bác sĩ Chấn thương chỉnh hình có thể xem hình ảnh này trên máy tính từ xa để chẩn đoán thương tổn qua hình ảnh học. Đồng thời kỹ thuật này giúp các bác sĩ X Quang không phải thực hiện xuất phim cỡ lớn làm tốn kém cho bệnh viện. Bên cạnh đó việc ứng dụng ảnh DICOM cũng giúp giảm chi phí hóa chất rửa phim, giảm các chi phí kho lưu trữ và vận hành. Kỹ thuật này cũng loại bỏ các tác dụng độc hại do quá trình rửa phim và lưu trữ phim X Quang ra môi trường chung quanh.
Như vậy, có thể thấy được, việc nghiên cứu của khoa Chấn thương chỉnh hính của Bệnh viện Nhân dân 115 đã đạt được nhiều kết quả ưu việt, thời gian chẩn đoán nhanh do kết nối trực tuyến với các máy X Quang và CT nên dữ liệu ảnh DICOM có gần như tức thời sau khi bệnh nhân chụp phim xong. Có thể thực hiện chẩn đoán và hội chẩn ở mọi nơi có Internet (không giới hạn vùng địa lý).
Theo Nhóm PV Miền Đông
Zalo
Facebook
Youtube