Huyết áp được biểu thị bằng hai trị số là huyết áp tâm thu (hay còn gọi là huyết áp tối đa) và huyết áp tâm trương (hay còn gọi là huyết áp tối thiểu).
Ví dụ như, nếu chúng ta có huyết áp là 120/80 mmHg, điều đó có nghĩa:
120: là chỉ số huyết áp tâm thu, biểu thị áp lực của dòng máu lên thành mạch máu khi tim bơm máu
80: là chỉ số huyết áp tâm trương, biểu thị áp lực của dòng máu lên thành mạch máu khi tim nghỉ ngơi giữa các nhịp đập của tim.
Nếu huyết áp của bạn thường xuyên có trị số bằng hoặc cao hơn 140/90 mmHg, điều này có nghĩa là bạn đã bị “tăng huyết áp”
Xin lưu ý rằng chỉ số huyết áp của bạn thường xuyên thay trong ngày, bạn nên đo lại huyết áp nhiều lần và phải nghỉ ngơi ít nhất 20 phút trước khi đo. Có nhiều loại máy đo huyết áp khác nhau, bạn có thể sử dụng các loại máy đo huyết áp tự động tại nhà.
Tại sao huyết áp cao lại là vấn đề cần phải lưu tâm?
Các BS thường gọi tăng huyết áp là “kẻ giết người thầm lặng” bởi vì người bị huyết áp cao có thể không có các triệu chứng cảnh báo. Điều này thường làm cho bạn có tâm lý chủ quan, cho rằng mình đang hoàn toàn khỏe mạnh và không cần điều trị thuốc. Khi không được điều trị thường xuyên và theo dõi hàng ngày, tình trạng tăng huyết áp có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy thận…
Tại sao tăng huyết áp có thể gây ra hậu quả có hại cho sức khỏe của bạn
- Tăng huyết áp thúc đẩy các bệnh lý tim mạch tiến triển, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim sau đó.
- Tăng huyết áp tạo ra sức ép lên thành mạch máu, làm cho mạch máu trở nên dày thêm và dễ vỡ, cuối cùng dẫn đến đột quỵ.
- Tăng huyết áp cũng có thể tạo ra cục máu đông hay mảng xơ vữa làm vỡ thành động mạch và tắc động mạch não gây đột quỵ.
Đối với người đã bị đột quỵ hoặc đã từng có cơn thiếu máu não thoáng qua
Đối tượng có nguy cơ đột quỵ cao nhất là những người có đồng thời nhiều yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường, hút thuốc lá …, đặc biệt là bạn có tiền sử đã từng bị thiếu máu não thoáng qua, đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim. Trong phần lớn các trường hợp, huyết áp của bạn cần được duy trì ở dưới mức 140/90 mmHg (≤ 135/85 mmHg). Việc giữ ổn định huyết áp ở mức độ này sẽ làm giảm nguy cơ đột quỵ tái phát cũng như làm giảm các biến cố tim mạch khác.
Đối với người có kèm theo bệnh đái tháo đường, mức huyết áp nên được duy trì thấp hơn 130/85 mmHg (≤ 125/80 mmHg).
Thay đổi lối sống có thể làm giảm huyết áp và nguy cơ đột quỵ
Việc thay đổi lối sống cũng có thể làm giảm mức huyết áp và nguy cơ đột quỵ. Một số người bị tăng huyết áp ở mức độ nhẹ, có thể kiểm soát huyết áp bằng việc thay đổi lối sống lành mạnh.
Vài điều đơn giản cần nhớ sẽ giúp làm giảm huyết áp
- Giảm muối và hạn chế các thức ăn mua bên ngoài và không dùng thêm muối trong các bữa ăn (chấm thức ăn với muối hay nước mắm).
- Ăn uống lành mạnh - thưởng thức các lọai thức ăn khác nhau đặc biệt là thực phẩm từ thực vật bao gồm trái cây tươi, rau củ, bánh mì và ngũ cốc.
- Họat động và tập thể dục đều đặn, ít nhất 30 phút vận động vừa phải hàng ngày trong tuần.
- Hạn chế uống rượu. Một lượng rượu nhỏ có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ nhưng nếu uống nhiều sẽ có hại cho sức khỏe của bạn.
- Tránh khói thuốc (tránh ngồi gần người hút thuốc) và ngưng hút thuốc.
- Bạn cần phải biết chỉ số huyết áp của mình; xin lưu ý rằng: mức huyết áp càng thấp, nguy cơ mắc phải đột quỵ sẽ càng thấp.
Các thuốc điều trị tăng huyết áp
Nếu bạn bị tăng huyết áp, BS có thể sử dụng các thuốc làm hạ huyết áp. Có nhiều loại thuốc hạ áp, BS có thể điều chỉnh liều thuốc hoặc phối hợp nhiều loại thuốc này để làm giảm huyết áp.
Một điều nên lưu ý: thuốc không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh tăng huyết áp, thuốc chỉ có thể giúp kiểm soát huyết áp, do vậy, trong hầu hết các trường hợp, bạn cần sử dụng thuốc để kiểm soát huyết áp suốt đời.
Điều quan trọng là dùng đúng loại thuốc chỉ định. Không nên tự ý ngừng thuốc mà không hỏi ý kiến bác sĩ.
Ví dụ như, nếu chúng ta có huyết áp là 120/80 mmHg, điều đó có nghĩa:
120: là chỉ số huyết áp tâm thu, biểu thị áp lực của dòng máu lên thành mạch máu khi tim bơm máu
80: là chỉ số huyết áp tâm trương, biểu thị áp lực của dòng máu lên thành mạch máu khi tim nghỉ ngơi giữa các nhịp đập của tim.
Nếu huyết áp của bạn thường xuyên có trị số bằng hoặc cao hơn 140/90 mmHg, điều này có nghĩa là bạn đã bị “tăng huyết áp”
Xin lưu ý rằng chỉ số huyết áp của bạn thường xuyên thay trong ngày, bạn nên đo lại huyết áp nhiều lần và phải nghỉ ngơi ít nhất 20 phút trước khi đo. Có nhiều loại máy đo huyết áp khác nhau, bạn có thể sử dụng các loại máy đo huyết áp tự động tại nhà.
Tại sao huyết áp cao lại là vấn đề cần phải lưu tâm?
Các BS thường gọi tăng huyết áp là “kẻ giết người thầm lặng” bởi vì người bị huyết áp cao có thể không có các triệu chứng cảnh báo. Điều này thường làm cho bạn có tâm lý chủ quan, cho rằng mình đang hoàn toàn khỏe mạnh và không cần điều trị thuốc. Khi không được điều trị thường xuyên và theo dõi hàng ngày, tình trạng tăng huyết áp có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy thận…
Tại sao tăng huyết áp có thể gây ra hậu quả có hại cho sức khỏe của bạn
- Tăng huyết áp thúc đẩy các bệnh lý tim mạch tiến triển, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim sau đó.
- Tăng huyết áp tạo ra sức ép lên thành mạch máu, làm cho mạch máu trở nên dày thêm và dễ vỡ, cuối cùng dẫn đến đột quỵ.
- Tăng huyết áp cũng có thể tạo ra cục máu đông hay mảng xơ vữa làm vỡ thành động mạch và tắc động mạch não gây đột quỵ.
Đối với người đã bị đột quỵ hoặc đã từng có cơn thiếu máu não thoáng qua
Đối tượng có nguy cơ đột quỵ cao nhất là những người có đồng thời nhiều yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường, hút thuốc lá …, đặc biệt là bạn có tiền sử đã từng bị thiếu máu não thoáng qua, đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim. Trong phần lớn các trường hợp, huyết áp của bạn cần được duy trì ở dưới mức 140/90 mmHg (≤ 135/85 mmHg). Việc giữ ổn định huyết áp ở mức độ này sẽ làm giảm nguy cơ đột quỵ tái phát cũng như làm giảm các biến cố tim mạch khác.
Đối với người có kèm theo bệnh đái tháo đường, mức huyết áp nên được duy trì thấp hơn 130/85 mmHg (≤ 125/80 mmHg).
Thay đổi lối sống có thể làm giảm huyết áp và nguy cơ đột quỵ
Việc thay đổi lối sống cũng có thể làm giảm mức huyết áp và nguy cơ đột quỵ. Một số người bị tăng huyết áp ở mức độ nhẹ, có thể kiểm soát huyết áp bằng việc thay đổi lối sống lành mạnh.
Vài điều đơn giản cần nhớ sẽ giúp làm giảm huyết áp
- Giảm muối và hạn chế các thức ăn mua bên ngoài và không dùng thêm muối trong các bữa ăn (chấm thức ăn với muối hay nước mắm).
- Ăn uống lành mạnh - thưởng thức các lọai thức ăn khác nhau đặc biệt là thực phẩm từ thực vật bao gồm trái cây tươi, rau củ, bánh mì và ngũ cốc.
- Họat động và tập thể dục đều đặn, ít nhất 30 phút vận động vừa phải hàng ngày trong tuần.
- Hạn chế uống rượu. Một lượng rượu nhỏ có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ nhưng nếu uống nhiều sẽ có hại cho sức khỏe của bạn.
- Tránh khói thuốc (tránh ngồi gần người hút thuốc) và ngưng hút thuốc.
- Bạn cần phải biết chỉ số huyết áp của mình; xin lưu ý rằng: mức huyết áp càng thấp, nguy cơ mắc phải đột quỵ sẽ càng thấp.
Các thuốc điều trị tăng huyết áp
Nếu bạn bị tăng huyết áp, BS có thể sử dụng các thuốc làm hạ huyết áp. Có nhiều loại thuốc hạ áp, BS có thể điều chỉnh liều thuốc hoặc phối hợp nhiều loại thuốc này để làm giảm huyết áp.
Một điều nên lưu ý: thuốc không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh tăng huyết áp, thuốc chỉ có thể giúp kiểm soát huyết áp, do vậy, trong hầu hết các trường hợp, bạn cần sử dụng thuốc để kiểm soát huyết áp suốt đời.
Điều quan trọng là dùng đúng loại thuốc chỉ định. Không nên tự ý ngừng thuốc mà không hỏi ý kiến bác sĩ.
