Để phòng ngừa bệnh cúm: Hãy tiêm chủng vắc-xin cúm mùa mỗi năm

Bên cạnh các biện pháp phòng bệnh thụ động như rửa tay thường xuyên khi khỏe mạnh, chăm rửa tay hơn trong trường hợp bị cúm, vệ sinh nhà ở, vật dụng và các sàn bề mặt…, tiêm ngừa vắc-xin cúm mùa hằng năm là biện pháp phòng bệnh chủ động tốt nhất.

1. Tại sao phải tiêm chủng vắc-xin cúm mỗi năm?

Vi-rút cúm có tính đột biến gen cao, dễ thay đổi cấu trúc, tạo nên những biến chủng mới. Ở mỗi mùa cúm, thường có sự xuất hiện của một biến chủng vi-rút cúm mới mà con người chưa kịp tạo kháng thể. Vì thế để phòng ngừa cúm hiệu quả cần tiêm ngừa mỗi năm để tạo kháng thể với loại vi-rút đang lưu hành.

Tiêm chủng vắc-xin cúm theo mùa sẽ bảo vệ cơ thể khỏi ba loại vi-rút cúm mà nghiên cứu cho thấy là thường gặp nhất trong mùa cúm sắp tới.

2. Loại vắc-xin cúm hiện đang được sử dụng sẽ giúp phòng tránh được những loại vi-rút cúm nào?

Các vi-rút trong vắc-xin cúm thay đổi hàng năm dựa vào giám sát quốc tế và dự báo của các nhà khoa học về việc loại và chủng vi-rút nào sẽ lưu hành trong một năm cụ thể. Loại vắc xin cúm 2010-2011 sẽ bảo vệ cơ thể khỏi  vi-rút cúm A/H1N1 2009, và hai vi-rút cúm khác (một vi-rút cúm A/H3N2 và một vi-rút cúm B).


3. Vắc-xin cúm có những dạng nào? Bao lâu sau khi tiêm ngừa thì sẽ có kháng thể?

Có 2 loại vắc-xin cúm:

Vắc-xin cúm dạng tiêm: một loại vắc-xin bất hoạt (chứa vi-rút đã chết). Thường dùng cho người trên 6 tháng tuổi, gồm cả người khỏe mạnh và người có bệnh mãn tính.

Vắc-xin cúm dạng xịt qua đường mũi: làm bằng vi-rút cúm sống, bị làm suy yếu không thể gây bệnh cúm. Sử dụng cho người khỏe mạnh từ 2 -49 tuổi, không mang thai.

Khoảng 2 tuần sau khi chủng ngừa, các kháng thể bảo vệ khỏi nhiễm vi-rút cúm sẽ phát triển trong cơ thể.

3. Nên tiêm ngừa vào thời gian nào?

Thời gian thích hợp để tiêm ngừa cúm bắt đầu vào tháng chín hoặc ngay khi sẵn có vắc-xin và tiếp tục trong suốt mùa cúm, đến tận tháng mười hai, tháng giêng và sau nữa.

4. Những người nào cần tiêm ngừa cúm?

Ngày 24/02/2010, các chuyên gia về vắc xin đã bỏ phiếu thông qua việc tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên cần được chủng ngừa hàng năm, bắt đầu từ mùa cúm 2010-2011.

Nhóm người sau đây cần đặc biệt được chủng ngừa:

- Phụ nữ mang thai

- Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi

- Người từ 50 tuổi trở lên

- Người ở bất kỳ độ tuổi nào có tình trạng bệnh mãn tính

- Người sống trong khu điều dưỡng và các cơ sở chăm sóc dài hạn khác

- Người sống cùng hoặc chăm sóc những người có nguy cơ cao bị biến chứng do cúm, bao gồm:

- Nhân viên chăm sóc sức khỏe

- Những người tiếp xúc trong gia đình với người có nguy cơ cao bị biến chứng do cúm

- Những người tiếp xúc trong gia đình và người ngoài chăm sóc trẻ em dưới 6 tháng tuổi (những đứa trẻ này còn quá bé nên không chủng ngừa được)

5. Những người nào không nên tiêm ngừa cúm?

- Những người dị ứng nghiêm trọng với trứng gà.

- Những người đã từng có phản ứng nghiêm trọng trong một lần chủng ngừa cúm.

-  Những người tiến triển Hội chứng Guillain-Barré (GBS) trong vòng 6 tuần kể từ khi chủng ngừa cúm.

- Trẻ em dưới 6 tháng tuổi (vắc-xin cúm không được phê chuẩn để dùng cho nhóm tuổi này), và

- Những người có bệnh cảnh từ trung bình đến nghiêm trọng cùng với sốt (họ nên đợi cho đến khi khỏi bệnh để chủng ngừa).

6. Vắc-xin cúm có thể gây những phản ứng bất lợi nào?

Vắc-xin cúm dạng tiêm có thể gây:

- Đau nhức, mẩn đỏ hoặc sưng tấy ở chỗ tiêm

- Sốt (nhẹ)

- Đau

- Các dấu hiệu  này thường xuất hiện sớm sau khi tiêm, kéo dài 1 đến 2 ngày.

- Hiếm gặp những vấn đề nghiêm trọng như các phản ứng dị ứng nặng.

Vắc-xin cúm dạng xịt qua đường mũi có thể gây:

Ở trẻ em:

- Chảy nước mũi

- Thở khò khè

- Đau đầu

- Nôn trớ

- Đau cơ

- Sốt

Ở người lớn:

- Chảy nước mũi

- Đau đầu

- Đau họng

- Ho

Khi có những phản ứng trên nên đưa người bệnh đến ngay tại cơ sở y tế nơi tiêm ngừa hoặc cơ sở y tế gần nhất để được xử trí thích hợp.